ΤΟ ΦΙΛΙ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΊΑ ΤΟΥ

 

                   ΤΟ ΦΙΛΙ  ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ

 

 

 

Το φιλί (ή  ασπασμός) είναι το άγγιγμα των χειλιών σε μια επιφάνεια. Αποτελεί συνηθισμένη πρακτική των ανθρώπων και μπορεί να είναι έκφραση αγάπης, τρυφερότητας ή σεβασμού. Χρησιμοποιείται ακόμα για καλωσόρισμα  και αποχαιρετισμό. Το φιλί μπορεί  να εκφράζει  ρομαντική αγάπη, έρωτα ή μια σεξουαλική επιθυμία μεταξύ δύο ανθρώπων. Η λέξη προέρχεται από το αρχαίο ρήμα φιλώ, που είναι συνώνυμο του  αγαπώ. Γι' αυτόν τον λόγο, στην καθαρεύουσα και σε αρχαιότερα ελληνικά κείμενα χρησιμοποιείται η λέξη ασπασμός, που αναφέρεται στην ίδια πράξη.

Διανύοντας ακόμα ημέρες αγάπης, σκέφθηκα να ασχοληθώ με ένα θέμα, το οποίο αποτελεί τη συνηθέστερη μορφή εκδήλωσης  αγάπης. Εμείς θα ασχοληθούμε με  τις διάφορες μορφές και την ιστορία του. Γνωστότερο  σαν ανθρώπινη πράξη έχει παραμείνει-  για τους χριστιανούς- το φιλί του Ιούδα προς τον Ιησού, το οποίο  σηματοδοτεί μια μορφή  προδοσίας και μεταφορικά τη γενικότερη  υποκρισία. Στην καθιερωμένη  του μορφή αποτελεί την πρώτη και σημαντικότερη διανθρώπινη εκδήλωση αγάπης , ή προσπάθεια για επιβεβαίωση της. Πρώτιστα είναι μια αναγκαιότητα και επισφράγιση τρυφερότητας και σεβασμού. Δεν είμαι βέβαιος ότι τα χείλη αποτελούν το πιο ευαίσθητο σημείο επιδερμικής επαφής, η πρακτική όμως αποδεικνύει  ότι είναι τα μοναδικά.

Θα περιοριστώ  στην εξελιγμένη σύγχρονη μορφή του φιλιού, - χείλη με χείλη- αποφεύγοντας κάθε  αναφορά στις διάφορες μετεξελίξεις της. Για την ιστορία θα αναφερθώ σε μετατόπιση της θέσης της επιδερμικής αυτής κίνησης, κάποιων ομάδων των Εσκιμώων, οι οποίοι αντί για φιλιά  τρίβουν τις μύτες των, ίσως για να ζεσταίνονται!!!

Με  το φιλί της υποδέχεται η μάνα  το νεογέννητο μωρό της αλλά και αυτό με τα χείλη του αναζητεί την πηγή της πρώτης νέας του τροφής. Η ψυχολογία μάλιστα υποστηρίζει ότι αυτό αποτελεί ενδεχομένως και την πρώτη μορφή αλληλεξάρτησης   , γιαυτό και ο απογαλακτισμός παρουσιάζει δυσκολίες και ιδιαίτερα για το βρέφος. Το  φιλί  στο μάγουλο, το χέρι ή άλλο  φανερό μέρος του σώματος, συνηθίζεται κυρίως μεταξύ φίλων ή γνωστών και μερίδας συγγενών.

 Στα νεανικά μου χρόνια τα φιλιά   ανάμεσα στους γονείς και  τα παιδιά θεωρούνταν καταχρηστική υπέρβαση της αγάπης, που διευκολύνει την  υπερβολική  ενθάρρυνσης των παιδιών. Παρέμενε όμως η υποχρέωση των παιδιών να φιλούν ‘’με σεβασμό’’ το χέρι των γονιών, των πρεσβύτερων ατόμων,    των  δασκάλων και των  ιερωμένων.  Σας διαβεβαιώ όμως,  ότι, ως νεαρός της εποχή εκείνης και υποχρεωμένος να τηρώ απόλυτα τους κανόνες της παραδοσιακής συμπεριφοράς, δεν διακατέχομαι από κανένα σύμπλεγμα κατωτερότητας. Δεν  θεώρησα ποτέ  γραφικότητα  την κρατούσα τότε  πρακτική και δεν  απαίτησα ποτέ από τους μεταγενέστερους νέους ανάλογη αντιμετώπιση. Αρκούμαι στην γενικότερη κανονική άποψη για τον  εκατέρωθεν σεβασμό και  προσπαθώ τουλάχιστον να τον εφαρμόζω προσωπικά, έστω και αν η σύγχρονη  εποχή μας άλλα προστάζει.

Συντομεύοντας –λόγω των γνωστών μου αδυναμιών - το παρόν, προσθέτω ότι το φιλί του Ιούδα στην εποχή μας επανήλθε δριμύτερα και εντοπισμένα ,αποτελώντας  διεθνή πρακτικά. ‘Έχω προσωπικές εικόνες γνωστών  μου ζευγαριών, που αποχαιρετούν και υποδέχονται αλλήλους με θερμότατους ασπασμούς, ενώ στο μεσολαβήσαν διάστημα προσομοιώνουν   αλλήλους με ταράνδους. Το κακό είναι ότι το φαινόμενο είναι διεθνές, χωρίς να σπανίζει και στη χώρα μας και το χειρότερο. ότι συχνά αποτελεί  συναινετική πράξη.

Στα 92 μου ανήκω σε μια  παλιότερη εποχή, αποδέχομαι – χωρίς να υιοθετώ - τη σημερινή ηθική πρακτική και παρά τις αμέτρητες ανταλλαγές ασπασμών που βίωσα, εξακολουθώ να ξεχωρίζω το σπάνιο φιλί της συγχωρεμένης μάνας μου, που υποστήριζε ότι κάθε  μάνα πρέπει να αγαπά με την καρδιά και όχι με το στόμα. Προσωπικά συμπληρώνω  ότι ‘’αγάπη είναι να αγαπάς χωρίς ανταλλάγματα, αν όμως υπάρχει και ανταπόκριση σε οδηγεί στους εφτά ουρανούς’’.

 Επιτρέψτε μου παρακαλώ, παρά την αγιότητα των ημερών, και όσα αναφέραμε για το φιλί και την αγάπη, να κλείσω με τη φράση του Κικέρωνα ‘’ O TEMPORA O MORES ‘’, ευχόμενος σε όλους μια ευτυχισμένη νέα χρονιά με υγεία. Αντώνης