Σάββατο 2 Μαΐου 2026

ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΨΕΥΤΗΣ

 

                        ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΨΕΥΤΗΣ

 

Το  θεατρικό αριστούργημα  του αείμνηστου Δημήτρη Ψαθά, με τεράστια επιτυχία στο θέατρο, έφθασε στο αποκορύφωμά του στον κινηματογράφο, με κεντρικό ήρωα τον Ντίνο Ηλιόπουλο.

Κάποιοι σύγχρονοι πολιτικοί  μας και μάλιστα ηγέτες Κομμάτων, εζήλωσαν τη  δόξα του ‘’ψευτοθόδωρου’’ του έργου και σκέφθηκαν να μεταφέρουν την παράσταση  στην ‘’ σκηνή ‘’ του Κοινοβουλίου της χώρας  και στις δημόσιες  παραστάσεις τους ‘’ανά τας οδούς και τας ρύμας ‘’ ολόκληρης της χώρας. Το κακό όμως είναι ότι δεν παρέμειναν στα συνηθισμένα  ψέματα των πολιτικών προς  τους ψηφοφόρους τους, αλλά  διασκεύασαν  το έργο, μεταλλάσσοντας το αθώο ψέμα υπεκφυγής σε συκοφαντία και αναπόδεικτη ομαδική καταγγελία της αιρετής Κυβέρνησης ολόκληρης της χώρας. Με τον τρόπο αυτό, δεν διαπράττουν μόνο ποινικά κολάσιμες πράξεις  αλλά προσβάλλουν και τη νοημοσύνη των ψηφοφόρων, που την  έφεραν στην εξουσία.  Σημειώστε ότι όλα αυτά συμβαίνουν σε μια εποχή που η Κυβέρνηση εισπράττει συγχαρητήρια για την οργάνωση όλων των τομέων  και έχει τη  διεθνή  αναγνώριση του έργου της, με επενδύσεις και χαμηλότοκα δάνεια. Λέτε να τους εξαγόρασε όλους αυτούς ο κακός και επικίνδυνος Πρωθυπουργός μας;;; Η πραγματοποίηση μιας μονιμότερης κι όχι λαϊκίστικης προόδου, χρειάζεται απαρέγκλιτα  μια ευημερούσα και διεθνώς αναγνωρισμένη πολιτεία . Ένα παλιό λαϊκό άσμα έλεγε ‘’ Είναι κακό να χτίζεις στην άμμο παλάτια, ο βοριάς θα τα κάνει συντρίμμια κομμάτια’’!!! Υπομονή αδέρφια, ο λαός θα εκτιμήσει σε ποιους από σας και  πότε θα  εμπιστευθεί την εξουσία της χώρας. Από σας εξαρτάται. Προσωπικά δεν με ενδιαφέρουν τα πρόσωπα αλλά το έργο τους και οι προοπτικές που ανοίγονται για μας και τα παιδιά μας.

Αν για όλα αυτά που  καταμαρτυρούν στην εξουσία έχουν έστω και απλές ενδείξεις, οφείλουν να τις καταγγείλουν  στη Δικαιοσύνη. Η τελευταία ως γνωστόν και κατά το Σύνταγμα τη χώρας, αποτελεί  ανεξάρτητη Εξουσία και είναι η μόνη  αρμόδια να προλάβει τα χειρότερα και να απαλλαγούν και οι ίδιοι από την συνενοχή. Οι διάφορες κατά καιρούς εξεταστικές Επιτροπές δεν έδωσαν ποτέ αποτελέσματα και αποτελούν προσχηματικές πράξεις  για να παραμένουν στην επικαιρότητα οι συστηματικοί αρνητές της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης. Πώς μπορεί να λειτουργήσει μια  ευνομούμενη δημοκρατική χώρα, χωρίς  Δικαιοσύνη;;;

Όλοι αυτοί οι ‘’δημόσιοι κατήγοροι’’, δεν αρκούνται στην καθημερινή εκτόξευση ύβρεων και αστήρικτων κατηγοριών κατά της εξουσίας, με μοναδικό σκοπό να την κατακτήσουν οι ίδιοι . Αδιαφορούν αν η χώρα περιέλθει στην ανυποληψία που βιώσαμε σε προηγούμενες περιόδους.

Η ένταξή μας  στην ΕΟΚ και στη σημερινή μορφή της ως Ε.Ε., υπήρξε ελεύθερη επιλογή του Ελληνικού λαού και οφείλουμε να τηρούμε τους κανόνες που την διέπουν και έχουμε αποδεχθεί κι υπογράψει. Γνωρίζω – από πρώτο χέρι- τα συνολικά κέρδη που αποκομίσαμε, όπως και την προσπάθεια που καταβλήθηκε σε προηγούμενες περιόδους να απαλλαγούν – με εξαγορά – από την παρουσία μας. Οι νοσταλγοί των μαύρων περιόδων θέλουν να επανέλθουν για να ολοκληρώσουν την καταστροφή που δεν πρόλαβαν στο κακό παρελθόν.

Θέλω να καταγγείλω ιδιαίτερα το ύφος και το πεζοδρομιακό συχνά  λεξιλόγιο στον Ναό της Δημοκρατίας καθώς και τις απερίσκεπτες και μάλιστα ψευδείς  καταγγελίες μελών του Ελληνικού Κοινοβουλίου, που προσφέρουν ‘’επιχειρήματα’’ σε  χώρες που επιβουλεύονται τα εθνικά μας συμφέροντα, τις οποίες δεν θέλω να επαναλάβω.  Οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ γνωρίζουν πολύ καλά τι εννοώ. Η Ελλάδα είναι η όμορφη πατρίδα όλων μας και κανείς δεν έχει το δικαίωμα να την γυρίσει στο κακό παρελθόν της. Είναι πια καιρός για μας  και την ενωμένη Ευρώπη να παγιοποιήσουμε τα κεκτημένα μας και να δώσουμε το κύρος που  διεθνώς δικαιούται. Τέλος πια οι αμφισβητίες, τύπου Όρμπαν και των συνθημάτων ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο. Έτσι θα δούμε τις καλύτερες μέρες και θα αποδείξουμε την προοδευτικότητα και όχι με ‘’τσόντες’’ στους τίτλους των κομμάτων.  Αντώνης

Τρίτη 28 Απριλίου 2026

 

          Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΑ ΛΑΙΚΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ

                        ΕΜΠΕΙΡΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ

 

 

Αρχίζουμε,  όπως επιβάλλεται σε μια Δημοκρατική χώρα, από την Συνταγματικά κατοχυρωμένη και ανεξάρτητη [ κατά το άρθρο 26] Τρίτη Εξουσία της Χώρας,  τη Δικαιοσύνη. Οι αποφάσεις της πρέπει να γίνονται σεβαστές από όλους τους πολίτες, αδιακρίτως. Η ίδια, σε περίπτωση αμφισβητήσεων, παρέχει τη δυνατότητα έφεσης για την επανάκριση σε  δεύτερο και τρίτο βαθμό.

Οι αποφάσεις της Δικαιοσύνης σε οποιοδήποτε βαθμό δεν γίνονται πάντοτε ασμένως αποδεκτές από τους κρινόμενους και κυρίως από τρίτους, που αποβλέπουν στην εργαλειοποίηση των αποτελεσμάτων. Σε πονηρούς καιρούς μάλιστα, σαν αυτούς που διανύουμε στην εποχή μας, γίνεται και κομματική εκμετάλλευση από εκείνους που στηρίζουν σ’ αυτές το πολιτικό τους μέλλον και κυρίως από κόμματα που δεν έχουν άλλους τρόπους να πείσουν τους ψηφοφόρους τους.

 Υπάρχουν δε  και περιπτώσεις που χαροκαμένοι γονείς κάνουν διαδηλώσεις και δημιουργούν  κόμματα, πιστεύοντας ότι έτσι θα κερδίσουν – έστω και πρόσκαιρα- τα ψηφουλάκια των ανθρώπων που τους συμπονούν. Τι επιθυμούν  να κάνουν , αφού με το θέμα ασχολείται η Δικαιοσύνη;;; Δεν θέλω να εκφράσω τις σκέψεις μου, γιατί συναισθηματικά είμαι με το μέρος τους. Οι  ίδιοι δε , με τις προτροπές τρίτων, απενοχοποιούν έμμεσα τους φυσικούς αυτουργούς,  που ‘’έστρεψαν’’ τα δύο αντιθέτως κινούμενα τραίνα στην ίδια γραμμή και έκαναν  το δυστύχημα αναπόφευκτο.

Στην προηγμένη Ισπανία , τον Ιανουάριο έγιναν απανωτά τρία σιδηροδρομικά δυστυχήματα, η εξέταση των οποίων γίνεται από ειδικούς και την Δικαιοσύνη. Δεν άκουσα κανένα να στραφεί εναντίον της σοσιαλιστικής           Κυβέρνησης.

Παρουσιάζω, χωρίς σχόλια, τη σχετική   ανακοίνωση  της   Δημοκρατικής χώρας,  για το σοβαρότερο από τα τρία  αυτά δυστυχήματα, που αναφέρει:

‘’ Θλίψη και αναπάντητα ερωτήματα  προκαλεί το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ανδαλουσία, με τους νεκρούς από την σύγκρουση των δύο τρένων υψηλής ταχύτητας, να είναι 41. Τα πρώτα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι υπήρξε ένας σπασμένος σύνδεσμος, που ενώνει τα τμήματα της σιδηροτροχιάς.’’

Δυστυχώς,  πρωτοστατούντων κομματικών ηγετών , με ξεπερασμένες   αντιλήψεις, αμφισβητούνται το προαναφερθέν δυστύχημα και άλλα  , κριθέντα ήδη από τη Δικαιοσύνη  περιστατικά . Ο αρχηγός μάλιστα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, με ειδική Press conference, αρνείται το δικαίωμα  εκλεγμένου από τους δικαστικούς συναδέλφους του, Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, να πάρει θέση  επί κριθείσης ήδη απόφασης. Αν ζούσε ο συγχωρεμένος Βασίλης Αυλωνίτης, θα επαναλάβαινε τη γνωστή του ατάκα ΄΄Βρε που πάμε;;; Τα λεγόμενα του, μου θύμισαν απόφθεγμα του Μαρξ, , που ακολουθεί και μπορεί να διαφωνώ με τις ιδέες του αλλά τον έχω μελετήσει: «Στην αστική κοινωνία το Κεφάλαιο είναι ανεξάρτητο και εξατομικευμένο, ενώ ο άνθρωπος είναι εξαρτώμενος και δεν έχει ατομικότητα».

Μια και αναφερθήκαμε στον Μαρξ θα πω δυο λόγια για τον συμπαθέστατο συμπατριώτη μου κ. Κουτσούμπα , ο οποίος, προτιμά  τα λαϊκά δικαστήρια αντί της τακτικής – αστικής -  δικαιοσύνης και θα του θυμίσω ένα προσωπικό  βίωμα της παιδικής μου ηλικίας.

Την εποχή του εμφυλίου , στη γενέτειρά μου Αταλάντη, εισέβαλλαν εκ περιτροπής οργανωμένες αντάρτικες ομάδες ή ταγματασφαλίτες. Σε μια εισβολή των πρώτων χτύπησαν οι καμπάνες της εκκλησίας και με τις ‘’ντουντούκες’’ κληθήκαμε υποχρεωτικά όλοι [συν γυναιξί και τέκνοις], στο προαύλιο του Γυμνασίου. Στην υπερυψωμένη είσοδο του κτηρίου υπήρχαν δυο γυναίκες και ένας άντρας, πλαισιωμένοι από μια ομάδα αρματωμένων γενειοφόρων Στο λαϊκό αυτό δικαστήριο, όπως οι ίδιοι το αποκάλεσαν, κούρεψαν και γύμνωσαν τα τρία άτομα, με την κατηγορία για τις γυναίκες ότι ‘’εκδίδονταν’’ και με Γερμανούς και για τον άντρα ότι ήταν ομοφυλόφιλος. Μετά τη ‘’σεμνή’’  αυτή τελετή περιέφεραν και τους τρείς στο πλήθος με εντολή να τους φτύνει,  δίνοντας μου την ευκαιρία να δω για πρώτη μου φορά, γυμνή γυναίκα  τόσο κοντά μου, σε ηλικία 11 ετών.

Συμπωματικά, η μία γυναίκα ήταν γειτόνισσά μου και  πάμφτωχη , ζούσε με τη γριά μητέρα της κι είχα δει κατά καιρούς διάφορους άντρες να την επισκέπτονται, ποτέ όμως Γερμανούς. Σε μια εποχή που εγώ και ο αδελφός μου είχαμε αρρωστήσει  με τύφο, εκείνη μας φρόντιζε κάθε φορά που η μητέρα μας έπρεπε να απουσιάσει από το σπίτι, κάτι που απέφευγαν από φόβο και συγγενείς μας.

Τα λαϊκά δικαστήρια γνώρισα και από κοντά, κατά την 12ετή σχεδόν υπηρεσία μου, στις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού, που έλεγε ο Αντρέας Παπανδρέου. Δεν αναφέρομαι βέβαια στις βίαιες εισαγωγές σε ψυχιατρεία και τόπους παραθερισμού στην Τασκένδη και το Σουργκούτ.  Εγώ πάντως,  παρά την καλή μου πρόθεση , δεν είδα σοσιαλισμό , ούτε υπαρκτό αλλά ούτε ανύπαρκτο.

 Τελειώνω με το ‘’ρητορικό’’ ερώτημα, ‘’πόσοι από τους σημερινούς Έλληνες κομμουνιστές έχουν ζήσει – οποτεδήποτε- στις χώρες το σύστημα διακυβέρνησης των οποίων προπαγανδίζουν.  Αντώνης

 

Κυριακή 26 Απριλίου 2026

 

                                      POT - POURRI 

                                 POT - POURRI

 

 

   Σήμερα Κυριακή, αα χρησιμοποιήσω  έναν παραβολικό τρόπο αφήγησης, με  αναφορές σε μια ποικιλία από διάφορα θέματα – όπως  προϊδεάζει και ο ‘’παιχνιδιάρικος’’  γαλλόφωνος τίτλος του παρόντος, δίνοντας προτεραιότητα σε μια πιο εύθυμη παρουσίαση του πονήματός μου. Επί της ουσίας όμως του περιεχομένου,  δεν  θα  πάρω  προσωπική θέση, αφήνοντας σε σας την όποια κριτική.

Το χθεσινό βράδυ, χωρίς να ξέρω γιατί, στριφογύριζε στο μυαλό μου ένα παλιό, πασίγνωστο, ανέκδοτο, για τον βοσκό που, ήθελε  ‘’να διασκεδάσει τη μοναξιά του με την αφέλεια  των συγχωριανών του. Κάθε βράδυ λοιπόν φώναζε από το  μαντρί του ‘’λύκος στα πρόβατα’’ και εκείνοι από αλληλεγγύη έτρεχαν στο γειτονικό βουνό για να τον βοηθήσουν να τους αποτρέψει. Αυτό έγινε πολλές φορές οπότε,  και  οι   αφελείς και εύπιστοι ακόμα κατάλαβαν ότι τους  έλεγε   ψέματα για  να τους υποβάλει σε μια περιττή και ανώφελη ταλαιπωρία.  Κάποιο  βράδυ όμως, εμφανίστηκαν πραγματικά οι λύκοι στο κοπάδι του, αλλά κανένας  δεν  πίστεψε τις οιμωγές του και οι  ‘’κακοί λύκοι’’- που, παραλλαγμένοι, υπάρχουν παντού και πάντα-  του κατασπάραξαν τα πρόβατα. Τα ενδεχόμενα ηθικά διδάγματα δικά σας!!!

Το διήμερο που πέρασε, διαδραματίστηκαν  σημαντικά πράγματα στη χώρα μας, που επηρεάζουν τις ζωές και την ασφάλεια όλων μας και κυρίως τη διεθνή μας θέση, για τα οποία όμως  - όπως προείπα – δεν θα πάρω προσωπική θέση.

 Χθες το βράδυ άνοιξα  την τηλεόραση τυχαία σε ένα γνωστό κανάλι και συνέπεσε με την τοποθέτηση      εκπρόσωπου  γνωστού Κόμματος [πλην του ΚΚΕ], ο οποίος  διεκτραγωδούσε το κατάντημα της χώρας  μας. Ανέφερε ότι ‘’ξοδέψαμε’’ περισσότερα από τρία  δισεκατομμύρια για  εξοπλισμούς, για να μας πουν δυο ψεύτικα λόγια, για τα οποία  θα  πληρώνουμε και στο μέλλον και πολλά άλλα που δεν θέλησα να ακούσω και τρομάξω περισσότερο.

Στην αρχή νόμιζα ότι αναφερόταν σε λόγια του κ. Ερντογάν, διαπίστωσα όμως ότι εξέφραζε προσωπική και κομματική άποψη και λυπήθηκα πολύ. Προκειμένου να αποφύγω τα κλάματα για την πρόσθετη ατυχία μας,  έκανα  ζάπινγκ στα περισσότερα κανάλια και άκουσα εντελώς διαφορετικά λόγια από ειδικούς επιστήμονες, που μιλούσαν με πολύ κολακευτικά σχόλια. Προς στιγμήν σκέφθηκα ότι οι δεύτεροι ήταν ‘’βαλτοί ή πληρωμένοι’’ και περιορίστηκα στην πραγματική ειδησεογραφία και όσα άκουσα με τα αφτιά μου από τις ομιλίες των ηγετών, βγάζοντας τα προσωπικά μου συμπεράσματα, που δεν πρόκειται να αναφέρω, φοβούμενος μήπως,    λόγω κι της   ηλικίας μου -  θεωρηθώ κατάλοιπο των καταδοτών των παιδικών μου χρόνων. Πέρασε μάλιστα από το μυαλό μου ότι μου χρειάζεται μια μικρή ψυχανάλυση, γιατί προβληματίστηκα σφόδρα με όσα άκουσα αυτό το διήμερο της επίσκεψης του Γάλλου Προέδρου στη χώρα μας.

Συνειρμικά,  θυμήθηκα ένα συναφές περιστατικό της δεκαετίας του 1950, που υπηρετούσα τη θητεία μου στο Στρατόπεδο του  Χαϊδαρίου. Όταν παίρναμε άδεια εξόδου και ελλείψει χρημάτων, κατεβαίναμε πεζοί στην Αθήνα,  περνώντας έξω από το «Δρομοκαΐτειο»  Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής .. Πολλοί από τους εσώκλειστούς ήταν ‘’κολλημένοι’’ στην περίφραξη για να ανταλλάξουν δυο λόγια με τους διερχόμενους. Ένας από την παρέα μας ρώτησε έναν από αυτούς με πνεύμα αφελές ίσως και ‘’δηκτικό’’, πόσοι είστε εδώ μέσα;;; Η αποστομωτική απάντησή του  ασθενούς ήταν ,’’ δεν ξέρω ακριβώς πόσοι, αλλά εσείς έξω είστε σίγουρα περισσότεροι’’.

 Στην διάρκεια του τελευταίου διημέρου, τα λόγια αυτά του ‘’ασθενούς’’ αντήχησαν τρομακτικά στα αφτιά μου  και  διερωτώμαι μήπως  είναι καιρός για  μια ομαδική ψυχοθεραπεία όλων μας,  αφού είναι βέβαιο ότι κανένας δεν κατέχει την μία και μοναδική αλήθεια, χωρίς να εξαιρούνται οι παντοειδείς ‘’ξερόλες’’ της εποχής μας Πάντως τα όσα ακούγονται τελευταία δεν έχουν σχέση με τα γνωστά fake news, εγγίζοντας τον ψυχολογικό πειθαναγκασμό   των ποικιλόχρωμων ολοκληρωτικών καθεστώτων.

Ελπίζω ότι, με το σημερινό μου δημοσίευμα, δεν σας χάλασα τη διάθεση του γουικέντ, αλλά τα όσα έγραψα μου προέκυψαν αυτόματα και αν συνεχιστούν ανάλογες συμπεριφορές και στο μέλλον, δεν θα γλυτώσω τον καναπέ του ψυχίατρου. Με παρηγορεί το γεγονός  ότι έχω ακούσει και χειρότερα, αλλά ίσως τα άντεξα γιατί ήμουν νεώτερος.  Αντώνης

Παρασκευή 24 Απριλίου 2026

ΠΑΙΓΝΙΑ ΓΑ ΜΙΚΡΟΥΣ, ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝ ΟΥ ΠΑΙΚΤΟΙΣ

                      ΠΑΙΓΝΙΑ ΓΙΑ ΜΙΚΡΟΥΣ, ΜΕΓΑΛΟΥΣ  ΚΑΙ ΕΝ ΟΥ ΠΑΙΚΤΟΙΣ

 

 

Το παίγνιο είναι αρχαία ελληνική λέξη, και  υπονοεί  αντικείμενο, πράξη ή  απασχόληση που γίνεται για ψυχαγωγία ή και αλλότριους σκοπούς , όπως η χαρτοπαιξία και όχι μόνο. Μεταφορικά έχει την έννοια του άβουλου, του έρμαιου και προσδιορίζει οτιδήποτε βρίσκεται στην απόλυτη διάθεση κάποιων τρίτων. Ο Γ. Θεοτοκάς  έλεγε  ‘’ο άνθρωπος είναι πλάσμα λεύτερο κι αυτεξούσιο, όχι τυφλής μοίρας παίγνιο. Τελικά φαίνεται ότι  επικράτησε η μεταφορική σημασία της φράσης.

Σύνθετες και παράγωγες λέξεις του παιγνίου είναι το  χαρτοπαίγνιο και το πολύ σύνηθες λογοπαίγνιο. Το τελευταίο   αποτελεί  ουδέτερο παιχνίδι με τις λέξεις, κυρίως  τις πολύσημες ή τις  ομώνυμες και γίνεται λεκτικό παιχνίδι του προφορικού λόγου. Συνεπώς, με τη χρήση φωνητικών ομοιοτήτων, αναγραμματισμών, αντιστροφής συλλαβών κτλ., μια  λέξη ή μια φράση γίνεται διφορούμενη ή αλλάζει το νόημά της.

Με την αναφορά  σε προσωπικά  βιώματα της παιδικής μου ηλικίας, καθιστώ σαφέστερες στον καθένα, τις επιπτώσεις σε όσους  τις γνώρισαν και τις επελθούσες διαφορές στους  νεότερους. Για παράδειγμα, στη δική μου παιδική ηλικία, που συνέπεσε  με τον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, τον Εμφύλιο  και  την πείνα, το παίγνιο [παιχνίδι], με τη σημερινή του μορφή  ήταν σχεδόν άγνωστο. Το δικό μας παιχνίδι παιζόταν με τη φύση και στην ελεύθερη  φύση, χωρίς συνωδά αντικείμενα. Τα δώρα αποτελούσαν περιορισμένα ‘’φαγώσιμα’’ και όχι για όλους.

Τα παιχνίδια των αγοριών ήταν διαφορετικά από εκείνα των κοριτσιών και επηρεασμένα από  τα βιώματα των πολέμων . Συνήθως     [ πετροπόλεμος μεταξύ γειτονιών και οπλικά ιδιοκατασκευάσματα  με σοβαρούς   τραυματισμούς και ενίοτε απώλειες ζωών].

 Το μοναδικό  τεχνητό παιδικό παιχνίδι της εποχής, μόνο για κορίτσια, ήταν  οι αυτοσχέδιες ‘’κούκλες’’ και αυτές  κατασκευασμένες από ‘’κουρέλια του σπιτιού’’. Τυχόν  δε ενασχόληση των αγοριών με το παιχνίδι αυτό  ήταν  ‘’παρεξηγήσιμο’’ και  οίκοθεν  απαγορευμένο!!!. Ένα άλλο , φυσικό όμως παιχνίδι, επίσης αποκλειστικά για τα κορίτσια, ήταν το  αποκαλούμενο ‘’κουτσό’’, αφού η κάθε παίκτρια έπρεπε να  διαβεί  ένα σχεδίασμα στο έδαφος, με στήριξη  μόνο στο ένα της πόδι. Τις δυσκολίες του παιχνιδιού αυτού γνώρισα προσωπικά πολύ  πρόσφατα,  μετά από  συντριπτικό κάταγμα στο δεξί μου γόνατο και  ύστερα από κακή εξέλιξη της επέμβασης. Συχνά με αναγκάζει ‘’να χοροπηδώ με το αριστερό μου  πόδι, να ‘’μπουσουλώ στα τρία’’  η να παριστάνω τον πελαργό’’. Στην ηλικία μου όλα αυτά είναι  ευπρόσδεκτα.

Η χειρότερη μορφή παράγωγης η σύνθετης φράσης της λέξης, αναφέρεται σε επιστολή του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου,  προς τους Εβραίους , με την πλήρη μορφή της  να είναι :ρς τι παίζεις ν ο  παικτος πράγμασι; 

Η πλήρης φράση ερμηνεύεται ελεύθερα  ότι κάποιος αντιμετωπίζει επιπόλαια, με αστείο ή παιγνιώδη τρόπο, ένα πολύ σοβαρό θέμα ή ότι η κατάσταση  δεν προσφέρεται για αστεϊσμούς. Η σύγχρονη διατύπωσή της ‘’   παίζω εν ου παικτοίς’’,  στην εποχή μας, σημαίνει ότι αντιμετωπίζω σαν παιχνίδι, πράγματα που δεν θα έπρεπε, διότι είναι πολύ σοβαρά, πολύ κρίσιμα ή ενδεχομένως έχουν ιερό χαρακτήρα.

Προκύπτει όμως σαφώς ότι στην εποχή μας, πολλοί παίζουν εν ου παικτοίς, αδιαφορώντας για τις συνέπειες , που δεν περιορίζονται μόνο στους λαούς που τις υφίστανται άμεσα, αφού οι επιπτώσεις επεκτείνονται ήδη  επί δικαίων και αδίκων και δεν χρειαζόταν να μας το  έχει  υπενθυμίσει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.

 Αν λοιπόν  οι πολιτικές και κυρίως οι κομματικές ηγεσίες συμφωνήσουν ότι η εξωτερική πολιτική και οι διεθνείς σχέσεις είναι ’’εν ου παικτοίς’’ και τις εξαιρέσουν από το γήπεδο των κομματικών και  προσωπικών ανταγωνισμών και αντιπαραθέσεων, θα μπορούμε να ελπίζουμε στις καλύτερες μέρες που κάποιος, κάπου , κάποτε μας είχε υποσχεθεί.   Αντώνης

 

 

 

 

 

Τετάρτη 22 Απριλίου 2026

ΥΠΕΡΗΦΑΝΟΙ ΖΗΤΟΥΛΕΣ

 

                         ΥΠΕΡΗΦΑΝΟΙ ΖΗΤΟΥΛΕΣ

 

Η σημασία των δύο λέξεων του τίτλου είναι απόλυτα σαφής και δεν χρήζουν ιδιαίτερης  ερμηνείας οι λέξεις. Ανήκουν, κατά τη γραμματική,  στις δυαδικές αντώνυμες [αντίθετες], στις οποίες η αντίθεση είναι απόλυτη και δεν μπορεί να υπάρξει  ενδιάμεση κατάσταση,  θα ισχύει το ένα μέλος της αντίθεσης ή το άλλο, π.χ. ζωντανός – νεκρός, παρών – απών. Αλήθεια – ψέμα κλπ.

Και όμως, στη χώρα [μας] των θαυμάτων, οι έννοιες των δυο λέξεων ταυτίστηκαν στην πράξη απόλυτα και κάποιες εποχές είχαμε γίνει  περίγελος των Ευρωπαίων εταίρων μας. Μας καλούσαν στην ‘’κανονικότητα’’ και μας πρότειναν οικονομικά ανταλλάγματα, για να αποχωρήσουμε, γιατί το καταστατικό αποκλείει τη δυνατότητα αποπομπής. Στο εσωτερικό μιλούσαν  για υπερήφανη εθνική πολιτική και οι άλλοι –όλοι- μας αποκαλούσαν ευγενικά ‘’μη κανονικούς’’, αλλά ουσιαστικά εννοούσαν ζήτουλες και διαβιούντες σε βάρος τους.

Φθάσαμε στο σημείο, πρώην Πρωθυπουργός μας να αναγγέλει ‘’υπερηφάνως’’ την υπαγωγή μας στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο που μας οδήγησε σε περικοπές αποδοχών και οικονομική κρίση.  Ελάχιστα νωρίτερα επαναλάμβανε τη γνωστή  του φράση ‘’λεφτά υπάρχουν’’. Έτερος δε , επίσης πρώην πρωθυπουργός μας,  υπερηφάνως έκανε δημοψήφισμα για την απόρριψη των οικονομικών μέτρων που μας επέβαλαν οι  δανειστές  και πριν αλέκτωρ λαλήσει ‘’άπαξ’’, έκανε το ΟΧΙ του Δημοψηφίσματος  ΝΑΙ, επανερχόμενος στη θέση του  ζήτουλα.

Αποφεύγω να αναφέρω τα ονόματά  τους, γιατί  οι  ίδιοι και οι κομματικοί τους σχηματισμοί, επανέρχονται στις επόμενες εκλογές,  με νέα ‘’ φενάκη ‘’  και νέα προοδευτικά συνθήματα . Δεν είναι δε στις προθέσεις μου να επηρεάσω τις αποφάσεις των ενδεχόμενων νέων  αφελών και εύπιστων συνελλήνων που θα τα υιοθετήσουν. Ο καθένας δικαιούται να έχει την όποια  θεωρεί ορθή κομματική   θέση, δεν έχει όμως κανείς μας το δικαίωμα να παραβλέπει τα εθνικά  μας συμφέροντα και να παραβλάπτει τη διεθνή  αποδοχή της  χώρας μας, γιατί αυτή  ανήκει σε όλους μας και οφείλουμε να την υπερασπιζόμαστε. Τα προσωπικά και τα ιδιοτελή συμφέροντα ,δεν ωφέλησαν ποτέ τη χώρα.

Αρκούμαι σε αυτά τα ολίγα προσωπικά  μου βιώματα και αν χρειασθεί θα επανέλθω.  Αντώνης

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Τρίτη 21 Απριλίου 2026

Ο ΛΑΟΣ ΕΧΕΙ ΤΟΥΣ ΗΓΈΤΕΣ ΠΟΥ ΤΟΥ ΑΞΊΖΟΥΝ [;].

                    Ο ΛΑΟΣ ΕΧΕΙ ΤΟΥΣ ΗΓΕΤΕΣ ΠΟΥ ΤΟΥ ΑΞΙΖΟΥΝ [;]



  Η φράση  αποδίδεται στον Αριστοτέλη, τον αρχαίο Έλληνα φιλόσοφο και Πολιτικό, το ερωτηματικό όμως είναι δικό μου. Όποιος όμως και να το είπε εξέφρασε απόλυτα τη διαχρονική διεθνή πραγματικοτητα. Τώρα θα μου πείτε τι φταίει ο λαός, για να του φορτώνουμε την ευθύνη της επιλογής του;;;  Το απόφθεγμα  αναφέρεται σε μια άλλη εποχή, που εφαρμόζονταν οι δημοκρατικοί  κανόνες και ίσως δικαιολογημένα είχε μεγάλη ευθύνη ο λαός για τις επιλογές του. Παλιότερα , αλλά στη σύγχρονη εποχή, υποχρεωνόταν στο ρουσφέτι για να μπορέσει να βρει λύση στα δύσκολα προβλήματά και αυτό κυρίως τον σκοπό υπηρετούσαν τα γραφεία των Βουλευτών. Σήμερα όμως τι γίνεται;;;  Αν καθίσετε έξω από ένα τέτοιο γραφείο, ασχέτως κόμματος, θα δείτε πολλούς να βρίσκονται εντός και εκτός αυτού και μη μου πείτε ότι περιμένουν το τραμ;;;

 Σήμερα η πολιτεία είναι θωρακισμένη [ με τον αποκαλούμενο Νόμο ‘’Πεπονή’’ και άλλες διατάξεις  και υπηρεσίες ‘’διαφάνειας’’. Ίσως όμως έχουν βρεθεί και νέοι τρόποι ‘’εξυπηρέτησης’’ για τους ‘’ΔΙΚΟΥΣ΄΄ ΌΛΩΝ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΆΞΕΩΝ.

Κάποτε, κάποιοι άνθρωποι οραματίστηκαν τη δημιουργία της ΕΟΚ. Αργότερα με τη γνωστή  Συνθήκης του Μάαστριχτ το 1993, ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ΕΟΚ μετονομάστηκε ως Ευρωπαϊκή Κοινότητα, η οποία αποτέλεσε το σπουδαιότερο τμήμα του πρώτου από τους Τρεις Πυλώνες της.

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι,  είχαν σίγουρα αγαθές προθέσεις και   αγαθός σημαίνει καλοπροαίρετος  καλός και στην εποχή μας καλοκάγαθος. 

Οι έξυπνοι της παρέας [ διεθνώς και εντοπίως] δεν λαμβάνουν υπόψη τους τη θετική ερμηνεία της λέξης αγαθός, επιλέγοντας την καλή και συμφέρουσα δεύτερη ερμηνεία της ίδιας λέξης, θεωρώντας το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ‘’αγαθούς’’, με την έννοια της περιορισμένης σωφροσύνης. Έτσι εξηγούνται οι διαχρονικές ‘’απάτες’’ , η κομματική αλλά και η  διεθνής κομπορρημοσύνη [ ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο Συνδικάτο, οι βαρουφακιάδες και αμέτρητα άλλα]. Θυμάμαι ομιλία του αείμνηστου Θεόδωρου Πάγκαλου,  στο προσωπικό της Μόνιμης Ελληνικής αντιπροσωπίας στην Ε.Ε., όταν ρώτησε κάποιο νεοφερμένο στέλεχος τι λέει στους συναδέλφους του άλλων χωρών. Εκείνος από συστολή ή κομματική υπερβολή απάντησε ότι τους κατηγορεί για  στην άδικη εκμετάλλευση της χώρας μας και ο αθυρόστομος Υπουργός σε οργίλο ύφος του ‘’φώναξε’’. Τι λες βρε ηλίθιε, αν δεν υπήρχαν τα ευρωπαϊκά  εκατομμύρια θα είχαμε πεινάσει. Αυτά τα λέμε  για εσωτερική κατανάλωση στην Ελλάδα. Να ανακαλέσεις σε όλους.

Ξεφεύγοντας από τα τετριμμένα δικά μας, ας δούμε τους μεγάλους παγκόσμιους ηγέτες και τις ευθύνες που έχουν οι λαοί που τους εκλέγουν. Αυτή τη στιγμή ο τελευταίος εκλεκτός του αμερικανικού λαού, τα βάζει με την Ευρώπη, με το ΝΑΤΟ και, λέγοντας ψέματα παντού, προκαλεί πολέμους [ Ιράν] και παίρνει θέσεις με κριτήρια επιχειρηματικά, απαιτώντας παράλληλα την απονομή του Νόμπελ. Ο μέχρι πρότινος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας εκβίαζε με βέτο φιλορωσικές θέσεις. Μόλις έχασε τις εκλογές ο κ. Όρμπαν,  η Ευρώπη ανακουφίστηκε, αλλά για λίγο, αφού ο αριστερο-δέξιος κ. Πούτιν [ που έχει ανάλογους φίλους και στη χώρα μας], φρόντισε να βρει τον διάδοχό του στις εκλογές της Βουλγαρίας. 

Ύστερα από όλα αυτά, άντε να βρεις ‘’τις πταίει’’  που είχε πει ο Χαρίλαος Τρικούπης. Συνεπώς και η αποδιδόμενη στον Αριστοτέλη φράση του τίτλου δεν βρίσκει εφαρμογή στη σύγχρονη τρελή εποχή που εκόντες – άκοντες βιώνουμε. Ας δεχτούμε ότι φταίει ο ‘’κακός  μας ο καιρός με την ουσιαστική η τη μεταφορική του σημασία.  Μην αποτολμήσετε όμως να ισχυρισθείτε ότι φταίνε οι οποιοιδήποτε ηγέτες . γιατί αυτοί έχουν το θράσος και τη δύναμη να διεκδικούν και να επιβάλουν το αλάθητο για ‘’ εαυτούς και αλλήλους’’ και άσε τον λαό να ‘’κουρεύεται’’, αφού στο τέλος εκείνος  πληρώνει το μάρμαρο!!!

Ηθικό δίδαγμα: Είναι καιρός να προσέξουμε λίγο περισσότερο ποιους ψηφίζουμε και ας έχουμε σαν κριτήριο τι μας τάζουν [ κάποιος μας είχε πει ‘’τιμημένα γηρατειά’’, ‘’ο λαό στην εξουσία’’ και έρχονται καλύτερες ημέρες. Εγώ ο αφελής έφθασα στα 92 μου και ακόμα τα περιμένω. Καλόν είναι να βλέπουμε και τι είναι εθνικώς συμφέρον και τα έργα και τις ημέρες του καθενός τους. Αντώνης

            

Τετάρτη 15 Απριλίου 2026

ΟΙ ΒΑΡΒΑΡΟΙ ΞΑΝΑΡΧΟΝΤΑΙ

                                         ΟΙ ΒΑΡΒΑΡΟΙ ΞΑΝΑΡΧΟΝΤΑΙ



Ο Κώστας  Καβάφης, κλείνει το γνωστό  ποίημά του, ‘’Περιμένοντας του Βαρβάρους’’ με την απορία: Και τώρα τί θα γένουμε χωρίς βαρβάρους; Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.

Αν ζούσε σήμερα θα είχε πολλούς προβληματισμούς, γιατί οι βάρβαροι είχαν έρθει και συνεχίζουν να έρχομαι, καμουφλαρισμένοι, με αλλαγή χρωμάτων, εμφάνισης  και συμπεριφοράς. Είναι σαν τους χαμαιλέοντες και τις σουπιές, μόνο που τα ζώα  το κάνουν για να ξεφύγουν από τους θηρευτές τους, ενώ οι βάρβαροι για να συνεχίσουν τη ‘’βαρβαρίλα’’ τους, όπως θα την έλεγε ο μπαρμπαγιάννης ο Σκαρίμπας, ο ποιητής του ’Έγριπου’’.

Η διαφορά των σημερινών βαρβάρων από εκείνους του Κώστα Βάρναλη έχουν βασικές διαφορές από τις ασιατικές ορδές που πολέμησαν την κραταιά Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, αλλά τελικά εξευρωπαΐστηκαν ιδρύοντας δικά τους κράτη και κατά το πλείστο  προσαρμόστηκαν στην κοινωνική ζωή των υπόλοιπων λαών της Ηπείρου μας. Κάποιοι ιστορικοί, αποδίδουν στους ίδιους τους βαρβάτους την ιστορική φράση ‘’ Πας μη Έλλην βάρβαρος’, σεβόμενοι τον πολιτισμό μας.

Αν αυτό αληθεύει αυτό, είμαι απόλυτα βέβαιος ότι κανείς δεν θα τολμούσε να επαναλάβει τη φράση για τους σημερινούς κατοίκους της χώρας μας. Για την τρέχουσα κατάσταση δεν φταίνε οι οποιοιδήποτε ξένοι, αφού  φροντίσαμε εμείς οι ίδιοι να απεμπολήσουμε κάθε δεσμό με τους αρχαίους προγόνους μας, αρχίζοντας από τον πολιτισμό και τη Δημοκρατία, που εμποδίζουν πολλούς σύγχρονους να εκδηλώσουν τη ‘’βαρβαρίλα’’ τους.

Σκεφθείτε ότι δημοσιογράφος δελτίου ειδήσεων  καναλιού , παίρνει κομματική θέση, θέτοντας το δίλημμα  «Κάντε κάτι γιατί μας εκθέτει ή πείτε την αλήθεια γιατί δεν μας εκθέτει;» Αυτό θυμίζει περισσότερο χρησμό της Πυθίας, ενώ τις απαντήσεις στις Δημοκρατίες δίνει μόνο η Δικαιοσύνη και μέχρι τότε ισχύει το τεκμήριο της αθωότητας. Αυτό πρέπει να το γνωρίζουν οι επίσημοι διαμορφωτές της ορθής ενημέρωσης.

ι

Το θέμα βέβαια δεν περιορίζεται μόνο στη χώρα μας, ξεκίνησα όμως από τα δικά μας για λόγους πρακτικούς, Οι βάρβαροι στην υφήλιο λειτουργούν περισσότερο σε προσωπικό επίπεδο με ειδικές ομάδες υποστήριξής.

Ας αρχίσουμε από τα σύγχρονα ‘’θέατρα’’ των πολέμων της εποχής και της περιοχής μας, με  την βίαιη  ρωσική εισβολή και κατοχή εδαφών της τέως φίλης και γειτονικής Ουκρανίας. Σκοτώθηκαν εκατέρωθεν χιλιάδες άνθρωποι, οι περισσότεροι για τη Ρωσία Βορειοκορεάτες,  στα πλαίσια της κομμουνιστικής αλληλεγγύης. Μα, θα μου πείτε, ότι ο Πούτιν δεν είναι πια στέλεχος της KGB, αλλά δημοκράτης και φανατικός θρησκευόμενος.

‘’Κουραφέξαλα’’! Ένας κοινός χαμαιλέοντας, με μια ομάδα τέως ‘’ξεβράκωτων’’ φίλων που σφετερίστηκαν τον πλούτο της χώρας τους, αγοράζοντας  ποδοσφαιρικές ομάδες και νησιά και εκείνος κράτησε την εξουσία.  Τώρα μάλιστα με τις ευλογίες και του Πατριάρχη Πασών των Ρωσιών, που ευλογεί τα ρωσικά στρατεύματα που εισέβαλαν στην Ουκρανία, προσπαθεί να αναβιώσει την  πάλαι ποτέ  Ρωσική Αυτοκρατορία. Δεν εγκαταλείπει αλλά και δεν εγκαταλείπεται από τους παλιόφιλους κομμουνιστές, αφού ο ίδιος μόνο ταμπέλα άλλαξε, προσθέτοντας στους φίλους του και τους αλήστου μνήμης μελανοχίτωνες.

Συνεχίζω με την θεοκρατική ηγεσία της κραταιάς πάλαι  ποτέ   περσικής Αυτοκρατορίας, η οποία με τους φρουρούς της επανάστασης να ελέγχουν τα πάντα και κυρίως την οικονομία της χώρας. Για τους τελευταίους μια αλλαγή του καθεστώτος σημαίνει εγκλεισμό τους στη φυλακή, αφού   έχουν καταχρασθεί κάθε κινητό και ακίνητο οικονομικό περιουσιακό στοιχείο της χώρας και συγκυβερνούν με τους μουλάδες. Συνεπώς θα έδιναν και τη ζωή τους προκειμένου να προστατέψουν  τη λεία τους. Έχουν κάνει μια σύμπραξη με το ιερατείο και με τα έργα τους κάνουν μπίζνες.

Ο τελευταίος χαρακτηρισμός  οδηγεί συνειρμικά στον έτερο μεγάλο Καππαδόκη που τη συνολική πολιτική του, ενδυνάμωσε – έστω και προοπτικά – το καθεστώς του Ιράν και προξένησε μεγάλο κακό στον κόσμο και ιδιαίτερα στη χώρα του. Ευθύνη φέρει και το κόμμα του που δεν τον  συγκράτησε από τις αλλοπρόσαλλες πολιτικές του. Η τελευταία του δε απειλή ότι ‘’αν δεν αποδεχθούν τις απαιτήσεις του οι Ιρανοί ΄΄θα καταστρέψει τον Περσικό πολιτισμό της χώρας’’, το κατατάσσει στη χορεία των τυράννων της εποχής. 

Δεν αναφέρομαι στον τέταρτο της ‘’παρέας’’, τον ηγέτη της γείτονος και παλιόφιλο του ηγέτη  της παντοκτάτειρας  Μεγάλης Χώρας,  γιατί φαίνεται ότι παίζοντας σε πολλά ταμπλό άρχισαν να τον υποπτεύονται και τον έστησαν να περιμένει.   Αντώνης



Τρίτη 14 Απριλίου 2026

ΩΣ ΚΑΛΟΣ ΜΟΙ Ο ΠΑΠΠΟΣ ΕΣΤΙ

                                      ΩΣ ΚΑΛΟΣ ΜΟΙ Ο ΠΑΠΠΟΣ ΕΣΤΙ



Έχω χρησιμοποιήσει και στο παρελθόν τον ίδιο τίτλο  [28.8.2ο25], με την ίδια αφορμή της αϋπνίας μου αλλά για εντελώς άλλο σκοπό. Η φράση  αυτή αποτελούσε άσκηση του συντακτικού στο μάθημα των αρχαίων Ελληνικών, των πρώτων τάξεων του Γυμνασίου, τη  δεκαετία του 1940, εν μέσω του εμφυλίου. Τη θυμάμαι και τη χρησιμοποιώ συχνά, γιατί ευτύχησα να έχω πολύ καλούς δασκάλους.

Αυτή τη φορά θα τη χρησιμοποιήσω με μια μικρή παραλλαγή, αντικαθιστώντας το υποκείμενο πάππος με τη λέξη ‘’πόνος’’. Με θέμα τον πόνο έχω επίσης ασχοληθεί και  παλιότερα, αποκαλώντας τον ‘’ τον καλύτερο μου φίλο’’. Εμμένοντας λοιπόν στην αρχική μου άποψη , θα αναφερθώ και σε άλλες παρεμφερείς καταστάσεις, με τη φιλική σύσταση ‘’ προσπαθήστε να συμφιλιωθείτε μαζί του.

Θα ασχοληθώ  ακροθιγώς με την περίοδο του εμφυλίου , γιατί η σημερινή γενιά τον αγνοεί παντελώς και αν  έχουν ακούσει κάτι το παραβλέπουν, γιατί δεν μπορούν να κατανοήσουν τι ακριβώς συνέβη και χάθηκαν τόσοι συνάνθρωποι μας και από τις δυο πλευρές. Από την άλλη ,αυτοί  που τον προκάλεσαν, με την παρότρυνση και την προμήθεια πολεμικού υλικού από τη ‘’μανούλα’’ Ρωσία, θεωρούν ότι καλώς έπραξαν , με σκοπό να  καταλάβουν την εξουσία της χώρας.  Να χαίρονται το μυαλό τους!!!

Αφήνουμε τα θέματα του εμφυλίου, γιατί πονάνε πολύ και κυρίως αυτούς που τα βίωσαν και δεν μπόρεσαν να χαρούν ούτε την ήττα του φασισμού και την απελευθέρωση από τα κατοχικά στρατεύματα. Αυτά όμως αποτέλεσαν έναν εθνικό πόνο, που δεν είναι του παρόντος ενώ εμείς θα ασχοληθούμε με τον σωματικό πόνο του καθενός μας,

Προσωπικά  εξακολουθώ να τον αντιμετωπίζω σαν ένα καλό και αχώριστο φίλο και του ανταποδίδω την αβρότητα που μου φέρεται. Δεν χρησιμοποίησα ποτέ βαριά αναλγητικά, καλοπιάνοντάς τον με ένα κλασικό DEPON των 500 mg  και εκείνος με συντροφεύει τρυφερά και ήπια, θυμίζοντάς μου με την παρουσία του ότι είμαι ακόμα ζωντανός. Θυμάμαι ότι στην επέμβαση στο Νοσοκομείο για την  αποκατάσταση του συντριπτικού κατάγματος στο γόνατό μου ,  τους ζήτησα να  γίνει με τοπική αναισθησία, κρυφοκοιτάζοντας ο έργο των γιατρών  και μετά την αναισθησία, την επομένη,  που με γύρισαν στο σπίτι μου, συνέχισα την ίδια ήπια αναλγητική αγωγή. 

Δεν παριστάνω τον γενναίο και πολύ περισσότερο δεν είμαι.  Έχω πείσει όμως  τον εαυτό μου ότι στην ηλικία μου θα με συνοδεύει ολονέν και συχνότερα και το καλύτερο που μπορώ να κάνω είναι να ‘’συνθηκολογήσω’’  μαζί του και να ξεγελάμε αλλήλους με τα ‘’κατά συνθήκη ψεύδη’’ . Η αλήθεια άλλωστε δεν συμφέρει κυρίως εμένα που βρίσκομαι  στην απόλυτη κυριαρχία του και ούτως ή άλλως αποτελώ τον   αδύναμο κρίκο της υπόθεσης. Για να συμμερισθείτε τη μέθοδο μου, σκεφθείτε απλά  ότι όλα αυτά  είναι ‘’παιχνίδια’’ του μυαλού  μας.  Αντώνης


Σημείωση: Παρακαλώ δείξτε κατανόηση στα ενδεχόμενα λάθη μου. Παρά τους επανειλημμένους ελέγχους, τα προβλήματα όρασης δεν μου επιτρέπουν τον απόλυτο έλεγχο. Αντώνης 


Δευτέρα 13 Απριλίου 2026

            ΕΝΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΡΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ


       

Θα επαναλάβω το τετριμμένο ότι δεν είμαι ειδικός επιστήμονας ούτε οπαδός οποιουδήποτε κόμματος για να ερμηνεύσω το Σύνταγμα κατά το δοκούν, ώστε να προωθήσω συγκεκριμένες κομματικές θέσεις περί δημοκρατίας, ιδωμένες μέσα από παραμορφωτικούς φακούς. Είμαι ένας ταπεινός αλλά πολύπειρος υπερήλικας,  που διατηρεί το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα την προσωπική του εμπειρική άποψη.

Αρχίζω το θέμα μου με την διαπίστωση ότι η χώρα μας, το λίκνο της δημοκρατίας 2,500 χρόνια πριν, δεν ξέρει ή μάλλον δεν θέλει να την εφαρμόσει , όπως κάνουν πολλές χώρες παγκοσμίως. ‘Ορισμένοι μάλιστα τη θεωρούν σαν παραπλανητικό σύστημα συγκάλυψης της ‘’κατάντιας’’ τους,   όπως για παράδειγμα  με τον ψευδεπίγραφο τίτλο ‘’δημοκρατικός στρατός’’ , λες και ο κανονικός στρατός της χώρας, που υπηρετούν  τα παιδιά όλων των Ελλήνων, είναι φασιστικός ή γενικότερα ολοκληρωτικός . Η παραποίηση συνεχίζεται  με την Λαϊκή Δημοκρατία, της Κίνας, της Βόρειας Κορέας, της τέως Ανατολικής Γερμανίας κλπ. Παραβλέπω βέβαια τον όρο [λαϊκός] που  χρησιμοποιείται χωρίς τη λαϊκή  συγκατάθεση. Ο λαός των χωρών αυτών γελάει και κλαίει κατά τις εντολές του μονοκράτορα ηγέτη. Η οικογενειακή διαδοχή και οι εικονικές εκλογές με αποτελέσματα  που εγγίζουν το 100%, αποφασίζονται από τους κρατούντες. Αν θέλουν να μας πείσουν, ας αφήσουν για λίγες ημέρες ανοιχτά τα σύνορα και να μετρήσουν πόσοι θα μείνουν στη χώρα, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο κάθε ξενιτεμένος.  Αυτά τα ολίγα σαν εισαγωγή για να προχωρήσουμε στο μάθημα που μας επιβάλλει ο τίτλος του παρόντος.

Θα πάρω σαν παράδειγμα, μια μικρή ευρωπαϊκή χώρα στην οποία έζησα συνολικά 15 περίπου χρόνια και στην οποία, δυστυχώς, έζησαν και δεν έμαθαν τίποτα  κάποιοι από τους σημερινούς ηγέτες κομμάτων της αντιπολίτευσης. Εξαιρώ από την σύγκριση που θα προκύψει το ΚΚΕ και  άλλα αντισυστημικά κόμματα, που έχουν ‘’καταπιεί’’ την κασέτα που καθορίζει τα λεγόμενά τους. 

Η μικρή χώρα  στην οποία αναφέρομαι και θα μας απασχολήσει στη συνέχεια είναι το Βέλγιο, που κατοικείται από δυο διαφορετικούς λαούς, με διαφορετική γλώσσα και πολιτιστικό υπόβαθρο. Μια ζωή τρώγονται μεταξύ τους, ενίοτε και με θύματα και παρόλα ταύτα η χώρα τους αποτελεί υπόδειγμα δημοκρατίας. Οι δυο λαοί που την κατοικούν είναι οι [Ολλανδόφωνοι] , Φλαμανδοί που κάποτε αποτελούσαν μειοψηφία αλλά τελικά  με την σκόπιμη αύξηση των γεννήσεων, πλειοψηφούν  και οι [Γαλλόφωνοι], Βαλόνοι. Υπάρχει όμως και  μια μεγάλη  μικτή περιοχή και η πρωτεύουσα της χώρας που αποκαλείται  Μπραμπάντ, στην οποία τα πάντα [  έγγραφα, ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί  και οι πινακίδες των δρόμων] είναι  και στις δυο γλώσσες, με μεγάλη  ασφαλώς οικονομική επιβάρυνση. 

Το σημαντικότερο πρόβλημά τους  αποτελούν  οι κοινές εκλογές με αντιπροσωπευτικά κόμματα των δυο περιοχών,  που σχεδόν ποτέ δεν δίνουν σαφή αποτελέσματα. Από την επομένη των εκλογών, εκπρόσωποι των δυο κοινοτήτων συναντώνται  και συζητούν επί πολλούς μήνες το σχηματισμό της Κυβέρνησης και το πρόγραμμα που θα εφαρμόσουν. Την  διακυβέρνηση διεκπεραιώνει η παλιά Κυβέρνηση και τα πάντα δουλεύουν ρολόι. Τη μακρά περίοδο που βρέθηκα στις  Βρυξέλλες, ο Πρωθυπουργός ήταν πάντα  γαλλόφωνος Φλαμανδός, χωρίς να διατυπωθούν αμφισβητήσεις η όποια παράπονα εναντίον του.

Σκεφθείτε ότι η μικρή και ουσιαστικά διχασμένη αυτή  χώρα, κατάφερε και έγινε το πολιτικό και όχι μόνο κέντρο της Ευρώπης και έγινε έδρα των μεγαλύτερων διεθνών οργανισμών, χωρίς να ακουστούν παράπονα από τους  πολλούς  κομματισμούς αντιπάλους της Κυβέρνησης. Εκμεταλλεύθηκε μια συγκυρία και ‘’έκλεψε’’ από τη Γαλλία του Ντε Γκώλ, την έδρα του ΝΑΤΟ, με την υπόσχεση ότι θα βρει λύση στο πρόβλημα της εγκατάστασής του εντός τριών μηνών και το πέτυχε. Είναι ένας έξυπνος λαός, όχι όμως εξυπνότερος από τους Έλληνες.

Τι θα έλεγε ό γνώστης των Βρυξελλών Αρχηγός της Αξιωματικής μας Αντιπολίτευσης επ’ αυτού;;; Σκεφθείτε τι θα γινόταν αν όλα αυτά που περιγράφονται ανωτέρω συνέβαιναν στη χώρα μας, η οποία γέννησε  μεν τη δημοκρατία αλλά παραβλέπει τους κανόνες της. Πρώτη μου σκέψη είναι ότι δεν θα την άφηναν να ‘’γεννηθεί’’,  αφού ο καθένας θα την ήθελε στα κομματικά του μέτρα.

Στην εποχή μας επικρατούν  η κομματική τύφλωση και οι νοσηρές εμμονές των κομματικών  σχηματισμών, που έχουν μείνει στην εποχή της ντουντούκας ,  εντός  και εκτός κοινοβουλίου, ενώ στην αρχαία Αθήνα, συγκαλούνταν η Εκκλησία του Δήμου, δηλαδή η Συνέλευση των Αθηναίων στην Πνύκα. Η πρόταση της σύγκλησης γινόταν με απόφαση της Βουλής των 500 και η Ψηφοφορία γινόταν  με ανάταση της χειρός  ή με βότσαλα. Η απόφαση  απαιτούσε πλειοψηφία. 

Στη δική μας βουλή ακούγονται μόνο οι φωνές κάποιας κυρίας αρχηγού Κόμματος και συνεπώς δεν υπάρχει διαβούλευση – πέραν της ανταλλαγής ύβρεων. Στη δημοκρατική Αρχαία Αθήνα μπορούσαν να συνεννοηθούν  500 Βουλευτές ενώ στη δική μας των 300, οι περισσότεροι δεν ‘’ μιλιούνται’’. Κάτω τα χέρια από την Ελληνική δημοκρατία, και μην την μπλέκετε με αλλόφερτα  συστήματα που ο λαοί που τα υπέστησαν   τα απέρριψαν ως τυρανικά αι απάνθρωπα.

Θα μείνω σε αυτά τα ολίγα και σοβαρά και εν όψει των αγίων  ημερών που διανύουμε [ χριστιανοί άθεοι και θεομπαίχτες], θα σημειώσω  ότι  οι χθεσινές  ‘’κομματικές  ευχές’’ δεν έχουν  σχέση ούτε με τη θρησκεία της αγάπης αλλά ούτε με τη δημοκρατία που γεννήθηκε στη χώρα μας και την υπηρετούν  μόνο οι ξένοι. Ας απαντήσει ο καθένας μόνος του,  αλλά με το χέρι  στην καρδιά. Εγώ, ο ταπεινός γέρων, αρκούμαι πλέον σε ‘’αιδήμονα σιγήν’’ και αναμένω   Αντώνης


Κυριακή 12 Απριλίου 2026

                    Ο ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΣ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΙΚΟΣ  ΟΒΕΛΙΑΣ 



Χριστός Ανέστη, Χρόνια Πολλά.


Θεωρώ τον χαρακτηρισμό ‘’ρουμελιώτικος’’   πλεονασμό, αφού το αρνί της σούβλας αποτέλεσε ίσως το μοναδικό  έδεσμα των  κλεφτών και αρματολών  της Ρούμελης και του Μωριά,  στη διάρκεια της τουρκοκρατίας. Αποτέλεσε τρόπο διατροφής τους στα βουνά και τα λαγκάδια για να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες των αγώνων τους. 

Στη χώρα μας και όχι μόνο, ό,τι κρίνεται καλό και ευχάριστο το εντάσσουμε στην παράδοση, για να  το απολαμβάνουμε και στο διηνεκές. Με το ίδιο πνεύμα ‘’χρησιμοποιούμε’’ και τη γνωστή θρησκευτική φράση ‘’τα καλά και συμφέροντα ταις ψυχαίς ημών και  ειρήνην τω κόσμω’’, μένοντας όμως  στις δυο πρώτες λέξεις, παραβλέποντας τη συνέχεια,  που ενίοτε δεν μας  βολεύει. Στις μέρες μας μάλιστα έχει καταστεί   ‘’παίγνιον’’ των Μεγάλων Χριστιανικών Δυνάμεων, στις οποίες επικρατούν ηγέτες  με μικρούς και νοσηρούς εγκεφάλους, που αδυνατούν να συγκρατήσουν ολόκληρη τη φράση.

Στη διάρκεια της κατοχής ,  εγκαταλείψαμε τα σπίτια μας, καταφεύγοντες στα κτήματα  συγγενών , όπου παραμέναμε κρυμμένοι στις γειτονικές ρεματιές, για τον φόβο των βομβαρδισμών. Οι άνδρες των οικογενειών δεν είχαν ακόμα επιστρέψει από το αλβανικό μέτωπο. Εκεί  λοιπόν συνεχίστηκε αναγκαστικά – για την επιβίωσή μας -το έθιμο, που αντιμετώπισα για πρώτη φορά σε ηλικία 7 ετών. 

Ο τελευταίος επιζών από τους παππούδες της ευρύτερης οικογένειας, διάθεσε  την τελευταία του ‘’σκουληκιασμένη’’ προβατίνα, κυρίως  για μας τα παιδιά και έτσι πρωτοαντίκρισα το θέαμα του οβελία. Μεγαλώνοντας έγινα εξπέρ  στην όλη διαδικασία του, ξεχνώντας  την  τραυματική μου παιδική  εμπειρία, αφού ο παππούς μας είχε εξηγήσει ότι τα σκουλήκια καίγονται και δεν υπάρχει καμιά ανησυχία για την υγεία μας. Τέτοιες ώρες τέτοια λόγια!!! Θα σημειώσω ότι ποτέ στη ζωή μου δεν υπήρξα ιδιαίτερα κρεατοφάγος, χωρίς να αποκλείω ως αφορμή και την τραυματική αυτή πρώτη μου εμπειρία με το προϊόν!!!

Την πρώτη μου δοκιμή στο εξωτερικό επιχείρησα στην Πράγα της Τσεχοσλοβακίας το 1967 , όταν ο Πρέσβης με την οικογένειά του, που έμεναν στον επάνω όροφο των γραφείων, έλλειψε για λίγες ημέρες διακοπών. Έπεισα τους συναδέλφους, συν γυναιξί και τέκνοις,  να ψήσουμε αρνί σε ειδικά διασκευασμένο μεταλλικό  σωλήνα ύδρευσης [αντί σούβλας], στον κήπο, στο πίσω μέρος του κτιρίου. Ασμένως  αποδέχτηκε το αποτέλεσμα και η μόνιμη αστυνομική φρουρά της Πρεσβείας, όταν δοκίμασε το αποτέλεσμα που αρχικά τους ανησύχησε [μην παραβλέπετε το καθεστώς της εποχής].

 Την επόμενη χρονιά της Σοβιετικής εισβολής στη χώρα, δοκίμασα να επαναλάβω το ίδιο ‘’πείραμα’’, στο εσωτερικό μπαλκόνι του τετάρτου ορόφου που διέμενα. Εδώ θα κάνω μια διευκρίνιση  στον χαρακτηρισμό ‘’εσωτερικό μπαλκόνι’’. Τα κλασικά σπίτια της Πράγας ήταν χτισμένα περιμετρικά σε μεγάλα οικοδομικά  ορθογώνια παραλληλόγραμμα, αφήνοντας στο εσωτερικό έναν μεγάλο ελεύθερο χώρο στο μέγεθος γηπέδου ποδοσφαίρου. Τα χρόνια του κομμουνισμού, ο καθένας έπαιρνα ένα μέρος του κτιρίου που κάλυπτε’’ τις ανάγκες των μελών της οικογένειας, χωρίς δικαίωμα στον εναπομένοντα κοινόχρηστο χώρο,  οποίος διατηρούσε τη φυσική του βλάστηση.

Αυτή τη φορά λοιπόν πυράκτωνα τα κάρβουνα από γαιάνθρακα στην μοναδική κουζίνα γκαζιού που διέθετε η κατοικία, τα μετέφερα στην εσωτερική ταράτσα πάνω  από πολλές λαμαρίνες που είχα τοποθετήσεις για λόγους προστασία του μπαλκονιού. Αφού ολοκλήρωσα τη διαδικασία , κάλυψα τον πυρακτωμένο γαιάνθρακα με σειρά από αλ0υμινόφυλα για να περιορίσω την υψηλή θερμοκρασία. Τοποθέτησα σε ειδικές βάσεις και σε αρκετή απόσταση από τα αναμμένα κάρβουνα τον οβελία μου και πολύ σύντομα όλοι οι κάτοικοι των κατοικιών γύρω από τον μεγάλο εσωτερικό  χώρο του οικοδομικού τετραγώνου  βγήκαν στα εσωτερικά μπαλκόνια τους και απολάμβαναν στην ευχάριστη ‘’τσίκνα’’ του οβελία μου. Με νοήματα κάλεσα τους πάντες να περάσουν με το πιατάκι τους για μια μικρή δοκιμή, με αποτέλεσμα το απομείναν ψητό μετά βίας να καλύψει το γεύμα της ημέρας για την τριμελή οικογένειά μου. Εγώ  χόρτασα κυρίως με τη χαρά των περιοίκων μου που απόλαυσαν το αποτέλεσμα του πειράματός μου.

Την επόμενη φορά που δοκίμασα να επαναλάβω το εγχείρημά μου ήταν στις Βρυξέλλες του 1981, όταν έγινε δεκτή η  πρότασή μου  στο φιλικό και πάντα φιλόξενο  ζευγάρι του Αντώνη και της Μαρίας Χατζαντωνάκη που διέθεσαν τον κήπο τους. Με πολλές δυσκολίες – λόγω        ακαταλληλότητας του γαιάνθρακα της αποθήκης που  ατυχώς δεν είχα ελέγξει προηγουμένως και της βροχής- δυσκολευτήκαμε αλλά με καλά αποτελέσματα.

Τελικά η δοκιμή υπήρξε τόσο πειστική, που μελλοντικά καθιερώθηκε πλέον η συνέχιση του οβελία  με πολλούς εκλεκτούς καλεσμένους.

Παραλείπω πολλές λεπτομέρειες  για να κλείσω το παρόν με μια γενική και νομίζω ολίγον καταχρηστική υπερβολή μας στην καθιέρωση ορισμένων εθίμων, παραδόσεων και των γνωστών επετείων. Ίσως και λόγω ηλικίας δεν καταλαβαίνω, ιδιαίτερα, τον εορτασμό των διάφορων επετείων, γάμων και άλλων σημαντικών γεγονότων, που ξεχνιούνται την επομένη. Είναι υποκρισία να τιμάς τον γάμο σου μόνο στην επέτειό του  ενώ παραβλέπεις την ουσία του. Αγαπάμε τους συνανθρώπους μας όχι μόνο στις όποιες γιορτές τους αλλά συνεχώς και αδιαλείπτως. Έχουμε καθιερώσει την ήμερα της γυναίκας, της μητέρας του πατέρα – που όλοι την ξεχνούν- και διάφορων σημαντικών γεγονότων της ζωής, ενώ οφείλουμε να τα βιώνουμε καθημερινά. Δέχομαι ότι ενδεχομένως αποτελούν και ένα εμπορικό εφεύρημα για την αγορά δώρων, καλόν είναι όμως όλα αυτά να αποτελούν οδηγό της καθημερινής μας φροντίδας. Θα αποφύγω και εδώ την αναφορά μου σε λεπτομέρειες, όχι για να κερδίσω χρόνο, αλλά για να αποφύγω λεπτομέρειες που δεν αποδέχεται κανένας σκεπτόμενος άνθρωπος, κρατώντας παράλληλα και τη σχετική ‘’πισινή’’. Άντε και του χρόνου!!!  Αντώνης



Παρασκευή 10 Απριλίου 2026

                     ΤΑ ΕΓΚΩΜΙΑ ΤΗΣ ΕΓΑΛΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

                      ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΤΑΛΑΝΤΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ



Σήμερα. Μεγάλη Παρασκευή, κάθε Χριστιανός, αισθάνεται και ζει την ανάμνηση της σταύρωσης του Χριστού, με μια λύπη αλλιώτικη , βέβαιος  ων για την Ανάσταση που ακολουθεί. Το πνεύμα αυτό  την μετατρέπει σε χαρμολύπη τόσο στους στίχους όσο και στην μελωδία  των εγκωμίων που τη συνοδεύουν. Στο ίδιο πνεύμα της ημέρας θα μείνουμε και εμείς και δεν θα εκτραπούμε σε όσα εξακολουθούν να απασχολούν τη δεινή πραγματικότητα της περιοχής.

Ευτύχησα να ζήσω και να μεγαλώσω στην Αταλάντη, μια μικρή πόλη της Φθιώτιδας, στην οποία υπήρχε – δεν γνωρίζω πια αν υπάρχει ακόμα – μια πολύ  σπουδαία τετραφωνική χορωδία, η οποία μετείχε και ως εκκλησιαστική στις καθημερινές ιερές τελετές. Η άμεση ή έμμεση έναρξη της αναφέρεται στον γνωστό μουσουργό και δημιουργό γνωστών χορωδιών ανά τη χώρα, Αλέξανδρο Αινειάν,  συμπεριλαμβανομένης της γνωστής και στην Ευρώπη παιδικής  χορωδίας της Λαμίας .

Στη χορωδία πρωτοστατούσαν και δυο αδελφοί της μητέρας μου, αμφότεροι σπουδαίοι τενόροι και εγώ  βρισκόμουν από παιδί ανελλιπώς ανάμεσα τους. Στον ‘’γυναικωνίτη’’ της εκκλησίας, πίσω και πάνω από το εκκλησίασμα , ήταν η μόνιμη θέση της χορωδίας και εκεί έγινε η διαπίστωση ότι υπάρχει κληρονομικότητα και στη μουσική.

Αργότερα, όταν βρέθηκα στην Αθήνα, παρακολούθησα μαθήματα και στη χορωδιακή σχολή του Διονύση και της Καίτης Αποστολάτου, όπου διαπίστωσαν τις  φωνητικές μου δυνατότητες και μου ζήτησαν να λάβω μέρος σε διαγωνισμό χορωδών στην Εθνική Λυρική Σκηνή στο κτήριο Ολύμπια, στην οδό Ακαδημίας. Η χαρά μου ήταν τόσο μεγάλη, ώστε το επόμενο Σαββατοκύριακο έσπευσα να ενημερώσω δια ζώσης,  τους  γονείς μου. Την εποχή εκείνη σπάνιζαν και τα τηλέφωνα στην επαρχία.

Ο δωρικός Μακεδόνας πατέρας μου, που γνώριζε μόνο τη βιοπάλη, με προσγείωσε στη γνωστή του πραγματικότητα, με τις φράσεις: Συγχαρητήρια παιδί μου. Αφού έκανες το κέφι σου, άντε τώρα να βρεις καμιά δουλειά για να βγάζεις το ψωμί σου’’. Δεν πρέπει να παραλείψουμε ότι αυτά συνέβησαν τη δεκαετία του 1950, με τις σχέσεις των γονιών με τα παιδιά πολύ διαφορετικές και εγώ υπηρετούσα ακόμα στο στρατό.

Παρακολούθησα τα μαθήματα μέχρι να απολυθώ, έλαβα μέρος στις δοκιμές και σε  μια  μόνο παράσταση [ το τροβατόρε] και παίρνοντας το απολυτήριο του στρατού έδωσα εξετάσεις στο Υπουργείο Εξωτερικών και ομολογώ ότι δεν το μετάνιωσα. Δεν μου έφυγε όμως ποτέ τα μεράκι για την όπερα και η λυρική φωνή έγινε  ιδιωτικό ατού μου στην όμορφη ιδιωτική μου ζωή, Αυτή τη στιγμή δεν είμαι σίγουρος ότι ‘’σπαταλήθηκε’’ ένα μουσικό ταλέντο της χώρας μας, σίγουρα όμως μετουσιώθηκε σε μια ευχάριστη παρουσία για φίλους και γνωστούς της παρέα μου, αποκομίζοντας π και εγώ τα ‘’ταπεινά μου κέρδη’’ από τους φίλους κι κυρίως τις φίλες του bel canto.

Όταν  υπηρέτησα στις Βρυξέλλες, μια Μεγάλη Παρασκευή σαν και σήμερα, μετά την μικρή περιφορά του Επιταφίου της Ελληνορθόδοξης Μητρόπολης, επέστρεψα με τα παιδιά μου σε γνωστή μου Ελληνική ταβέρνα για να βρω κάτι νηστίσιμο για να φάμε. Ο μουσικός ήταν καινούργιος και έπαιζε τα δικά του. Τον  παρακάλεσα να κάνουμε μια δοκιμή με τα εγκώμια αλλά σε χορωδιακή μορφή.

Αυτό ήταν, από την επόμενη χρονιά, τη Μεγάλη Παρασκευή,  υπήρχαν τα νηστίσιμα και με τους μουσικούς ‘’ψάλλαμε’’  ύμνους της ημέρας και κατ’ επανάληψη το ‘’μινόρε’’ με τη χαρμολύπη που προσέλκυε και τους ντόπιους Καθολικούς.

Θυμάμαι μια ανάλογη  βραδιά, βρέθηκαν στο μαγαζί όλοι οι καλλιτέχνες της όπερας των Βρυξελλών, μετά το τέλος της παράστασης και άκουγαν με θαυμασμό το ντουέτο μου  με τον τενόρο ιδιοκτήτη του καταστήματος την εκτέλεση του κλασικό μινόρε ‘’ η ζωή εν Τάφω’’ και μας ζήτησαν κ αι το γνωστό ‘’μπιζάρισμα’’.

Καλή Ανάσταση , χρόνια πολλά σε όλους σας. Αντώνης


Πέμπτη 9 Απριλίου 2026

ΜΟΝΑΞΙΑ ΚΑΙ ΟΝΑΧΙΚΟΤΗΤΑ

                               ΜΟΝΑΞΙΑ ΚΑΙ ΜΟΝΑΧΙΚΟΤΗΤΑ

                    ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 



Όπως αναφέρεται  και στον υπότιτλο, δεν πρόκειται να προβώ σε επιστημονική ερμηνεία των δύο όρων, αφού δεν είμαι ειδικός  και θα περιορισθώ στην ετυμολογική τους σχέση και την κοινή τους ρίζα ‘’μόνος’’. Θα προσθέσω ότι η μοναχικότητα αποτελεί πραγματική ή και  προσχηματική ενίοτε επιλογή, ενώ η μοναξιά  μας επιβάλλεται και έχει πολυποίκιλες και διάφορες μορφές.

Στην περίπτωσή μου συγκριμένα βίωσα τη μοναξιά λόγω απώλειας [από το 1977] της συντρόφου μου, μένοντας ‘’ με επιλογή μου’’ μόνος με δυο ανήλικα τέκνα και σε μικρότερο βαθμό, στις διάφορες υπηρεσιακές μεταθέσεις μου στο εξωτερικό.

 Είχα  την τύχη, στην ατυχία μου, όλα αυτά να μου συμβούν σε μια  εποχή αλληλεγγύης και κατανόησης, σε αντίθεση με την παρούσα,  στην οποία οι όποιες ανθρώπινες σχέσεις – συμπεριλαμβανομένων  και των ερωτικών- να περιορίζονται  στα ηλεκτρονικά μηνύματα. Θυμάμαι πρόσφατη περίπτωση πολλών νέων γύρω από ένα τραπέζι να επικοινωνούν μεταξύ τους με το κινητό τους τηλέφωνο. Το τελευταίο, νομίζω ότι αποτελεί και τη χειρότερη μορφή σύγχρονης μοναξιάς, 

Έκανα όλη αυτή τη μακρά εισαγωγή για  να καταλήξω και πάλι βιωματικά,    ότι οι πλείστοι   της κατηγορίας μου, αντιμετωπίζουν ανάλογες καταστάσεις, προκειμένου να αποφύγουν την έσχατη λύση των ‘’γηροκομείων’’

Αναφέρομαι στην κατηγορία των γερόντων και ιδιαίτερα των υπερηλίκων, που ανήκω και προσωπικά. Πριν και πάνω από όλα δεν αποδέχομαι την ειδική φροντίδα μου, στα 92  χρόνια, να αναλάβουν τα παιδιά μου, σε βάρος των προσωπικών και οικογενειακών τους υποχρεώσεων, διαταράσσοντας  τις σχέσεις με τις οικογένειές τους. Τους αρκεί ότι  έχουν υποστεί ήδη τον θάνατο  της μητέρας τους και  την απόφασή μου να ‘’παίξω’’ μόνος μου τον διπλό γονικό  ρόλο, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η προσπάθειά μου είχε αγαθές προθέσεις , αλλά η απόλυτη συνέπεια μου και στα υπηρεσιακά μου  καθήκοντα, ίσως περιόρισε τη συχνότερη  γονική παρουσία μου, πέραν και της δικής μου απώλειας.

Τα χρόνια πέρασαν και εγώ, όταν και όσο βρέθηκα κοντά στα εγγόνια μου έκανα το καθήκον μου στο μέτρο του δυνατού. Αργότερα, προσπάθησα να ανταποκριθώ στις πολιτιστικές ανάγκες της γενέτειράς μου. Η ζωή όμως συνεχίζεται και τα χρόνια φεύγοντας αφήνουν τις αδυναμίες ανταπόκρισης στα κοινά.

Έτσι λοιπόν, στα βαθιά μου γεράματα, επιστράτευσα  έναν παλιό,  τερπνό  και ωφέλιμο τρόπο για να περνώ τις ατέλειωτες καθημερινές ώρες μου. Βοηθούσης και της μνήμης μου, χρησιμοποίησα ένα ‘’κατά συνθήκη ψεύδος’’ , ονομάζοντας, γα όλους τους άλλους, τη μοναξιά μου [κατ΄ευφημισμό] μοναχικότητα. Καλλιέργησα ή εφεύρα μια  πνευματική μου κλίση  και ασχολήθηκα με τη συγγραφή βιβλίων , τη δημοσίευση  των οποίων κράτησα για τα παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα -που ευτύχησα να αποκτήσω. Παράλληλα  έστελνα με e-mail  πνευματικά μου πονήματα σε 100 ως 120 φίλους και γνωστούς .Από το 2016, άνοιξα μια ιστοσελίδα η οποία – σύμφωνα με τα στατιστικά της στοιχεία – απόκτησε 48 χιλιάδες   αναγνώσεις  παγκοσμίως, στα 1.300 δημοσιεύματά μου.

Κάποια γεροντικά μου ατυχήματα με άφησαν  με προβληματικό το δεξί μου πόδι, αφού έσπασαν τα μεταλλικά στοιχεία συρραφής της επιγονατίδας μου. Παρόλα αυτά συνέχισα – όσο μου ήταν δυνατό. Ένα αιμάτωμα όμως  στο γερό μου μάτι, το νέκρωσε απολύτως και ο γιατρός μου σύστησε να μην κουράζω το προβληματικό  άλλο μου  μάτι .

Ύστερα από  μια δοκιμασία κάποιων ημερών και ελλείψει άλλου τρόπου να ‘’σκοτώνω’’ την ώρα μου’’ διαπίστωσα ότι τελικά αυτό που ζούσα δεν ήταν μοναχικότητα αλλά η μοναδική και ωμή μοναξιά. Με το σημερινό μου λοιπόν δημοσίευμα  κάνω μια προσπάθεια να την σπάσω  -αγνοώντας τις ιατρικές συμβουλές-  για να αποφύγω τυχόν νέες επιπτώσεις  της περίτεχνα κρυμμένης  τιμής εξαγοράς της μακροημέρευσής μου. Κάθε τι στη ζωή μας έχει το κόστος του και ενίοτε είναι βαρύ και  ασύμφορο.  Θα προσπαθήσω να συνεχίσω και όπου βγει!!!        Αντώνης 


Σάββατο 28 Μαρτίου 2026

ΠΑΠΑΛΑ

                               PAPALA



Πάπαλα, σημαίνει διαχρονικά, μας τελείωσε, τέλος,  δεν έχει άλλο. Στα παιδικά μου χρόνια του πολέμου, της κατοχής, της πείνας του 41 και του εμφυλίου , όταν ζητούσαμε κάτι να φάμε – έστω και ένα κομμάτι ψωμί- , η μητέρα  μας απαντούσε πάπαλα. Το ίδιο συνέβη πολύ αργότερα όταν βρέθηκα υπηρεσιακά , τη δεκαετία του 1960, στην Πράγα του υπαρκτού σοσιαλισμού και της Σοβιετικής Εισβολής και ζητούσα λίγο κρέας για την τετράχρονη κόρη μου, ο χασάπης της γειτονιάς  μου, μου απαντούσε ‘’ nemame’’ που σήμαινε ‘’πάπαλα’’. Όταν όμως γνωριστήκαμε και με εμπιστεύθηκε, με παρέπεμψε σε συγκεκριμένο άτομο στο κρεοπωλείο του Κόμματος, όπου, με μια κάσα ουίσκι ‘’δώρο’’, εύρισκα τα πάντα. 

Ο Γερμανός φιλόσοφος Φρίντριχ Νίτσε έλεγε τη φράση  ’’ό,τι δεν μας σκοτώνει, μας κάνει πιο δυνατούς’’.

Έτσι και εγώ, στα 92 μου πια, αποδέχομαι με γενναιότητα  το  Πάπαλα, στην ηλεκτρονική επικοινωνία μας. Είναι γνωστό  ότι  τελευταία έγραφα σπανιότερα  γιατί, πέραν των δυσκολιών μου,  μου το απαγόρευε και ο γιατρός. Από χθες όμως διαπιστώθηκε ότι το ένα μου μάτι δεν λειτουργεί καθόλου, ενώ το άλλο έχει μυωπικό [-3 βαθμούς] ενδοφακό και λειτουργία ωχράς κηλίδας κάτω από 50%, που με υποχρεώνει να πω ‘’πάπαλα’’ στο γράψιμο και ομολογώ ότι θα μου κοστίσει σοβαρά.

Δεν με ενοχλεί μια ‘’φυσιολογική’’ για την ηλικία μου εξέλιξη, που μπορεί και να  απαλλάξει κάποιους που τα λάβαιναν με e-mail, από  ενδεχόμενη ενόχληση. Ομολογώ όμως   ότι ποτέ  κανείς δεν εξέφρασε ανάλογες σκέψεις. Απεναντίας αρκετοί με ενθάρρυναν να συνεχίσω, φθάνοντας στο σημείο να μου πουν μέχρι και  ‘’αγάντα Ρόμελ’’ και άλλα πολύ ενθαρρυντικά  σχόλια.  Θα μου στερήσει όμως τη χαρά της νοερής επικοινωνίας με τόσους γνωστούς και άγνωστους , απλούς και σημαντικούς ανθρώπους, στην Ελλάδα και  από δεκάδες χιλιάδες αναγνώστες στην Υφήλιο [ μέσω της ιστοσελίδας μου].  Κυρίως όμως θα μου στερήσει τον μοναδικό τρόπο που είχα να ‘’σκοτώνω’’ τις ατέλειωτες ώρες μοναξιάς, που  αποκαλούσα Μοναχικότητα.

Μελαγχολικά θυμάμαι ένα τραγούδι του 1965, σε στίχους της Λένας Νταϊνά, ‘’Ό,τι αρχίζει ωραίο τελειώνει με πόνο, Οι πικραμένες καρδιές το ξέρουνε μόνο’’.

Το τραγούδι βέβαια αναφερόταν στον έρωτα μιας παλιάς  ξεπερασμένης εποχής,  – που φυσικά τελείωνε γρήγορα–  κατέληγε  όμως σε   παντοτινή αγάπη. Το ίδιο συμβαίνει και σε μένα, που ξεπερασμένος πια από τις σύγχρονες αντιλήψεις, αναγκάζομαι να μετατρέψω τον έρωτα για τα γραφόμενά μου σε παντοτινή αγάπη για  αυτά και όσους τα ‘’συμμερίζονται’’ και πιστέψτε με είναι πάρα πολλοί. Ευχαριστώ από καρδιάς για τη συμπαράσταση.  Αντώνης


Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026

ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΑ ΠΡΩΤΑ ΜΟΥ ΚΕΊΜΕΝΑ

 

         ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΑ ΠΡΩΤΑ ΜΟΥ ΚΕΙΜΕΝΑ

 

 

Έγραφα  στο τελευταίο μου δημοσίευμα, ότι προσωρινά μου, ελπίζω, προβλήματα, με υποχρεώνουν να  περιορίσω εις το ελάχιστο τα γραφόμενά μου . Ασχολούμαι όσο μπορώ, με την περιστασιακή ανάγνωση παλιότερων και ιδιαίτερα εκείνων  που η στατιστική της ιστοσελίδας μου [από το 2016 με 48.000 περίπου αναγνώσεις],  δείχνει ότι διαβάστηκαν περισσότερο. Ένα από αυτά [του 1977] εξακολουθεί να με αντιπροσωπεύει, εννιά  χρόνια αργότερα. Σκέφθηκα λοιπόν να το αναδημοσιεύσω, κυρίως για όσους δεν το διάβασαν ή ενδεχομένως δεν τους αφορούσε προσωπικά τότε και δεν του έδωσαν τη δέουσα προσοχή και  θέλουν να το αναγνώσουν πιο εμπεριστατωμένα.

Από  την νέα του ανάγνωση   διαπίστωσα ότι, παρότι γράφω συνήθως με τη λογική,  με την πάροδο του χρόνου και των χρόνων μου , συμμετέχουν περισσότερο  η καρδιά και το συναίσθημα. Αρκούμαι στη μικρή αυτή εισαγωγή και περιμένω ενδεχόμενες απόψεις, ιδιαίτερα εκείνων  που δεν  έχουν λόγους ή αδυνατούν  να κρύψουν την ηλικία τους. Αντώνης

 

‘’ Τρίτη 29 Αυγούστου 2017

    Ο ΠΙΣΤΟΤΕΡΟΣ ΦΙΛΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ

  [Προσωποποιημένες Πρακτικές  Ερμηνείες] 

 

 

Εν όψει της ΔΕΘ, όπου θα ακουστούν για πολλοστή φορά τα γνωστά και τετριμμένα  εφήμερα  ψεύδη, σκέφθηκα να κάνουμε μια  πολιτική και όχι μόνο αποτοξίνωση. Ο Γιάννης Πανούσης είχε δηλώσει, μεταξύ πολλών σημαντικών άλλων, στις 17 Μάιου..  Δεν γνωρίζω γιατί όλοι εξορκίζουν τον Μεγάλο Αδελφό του παγκοσμιοποιημένου Κράτους και δεν τους ανησυχούν τα Μικρά Αδελφάκια της Πανοπτικής Εφορίας, της Βιοκυβερνητικής, της Οικονομίας. Μόνο με ένα ισχυρό Σοκ θα βγούμε από την τελματώδη και όζουσα ατμόσφαιρα’’.

Ευελπιστώντας  να πραγματοποιηθούν κάποτε τα όνειρα του κ. Πανούση, προλαβαίνουμε να  ρίξουμε μια φιλοσοφική ματιά, στη ζώσα   πραγματικότητα, που αναφέρεται στον τίτλο του παρόντος, αρχίζοντας , όπως συνηθίζω, από την ετυμολογία των λέξεων. Προτάσσω τη λέξη φιλία και μάλιστα στην Πυθαγόρειο έκφραση της.

‘’Ο Πυθαγόρας ήταν αυτός που ανακάλυψε τον συμπαντικό νόμο της αλληλεξάρτησης και της αμοιβαίας έλξης, για τον οποίο χρησιμοποίησε τον απλό όρο φιλία. Η φιλία είναι η παγκόσμια δύναμη που έλκει όλα τα στοιχεία της Φύσης σε αρμονικές σχέσεις. Βοηθά να διατηρείται η τάξη των πλανητών καθώς αυτοί κινούνται στο στερέωμα και ενθαρρύνει τους άντρες και τις γυναίκες, αφού καθαρθούν οι ψυχές τους, να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον.’’ Διακήρυσσε δε εμφαντικά ‘’ Αν δεν μπορείς να έχεις έναν πιστό φίλο, να είσαι ο ίδιος φίλος του εαυτού σου.’’

Όσον αφορά τον όρο ‘’σύντροφος’’, η ετυμολογία του είναι  ‘’σύντροφος < συντρέφω < συν + τρέφω ,  τρεφόμενος μαζί με κάποιον άλλον από την ίδια τροφό. ‘’ Στη Μαρξιστική ‘’διάλεκτο’’ αποτελεί προσφώνηση μελών ‘’σοσιαλιστικών’’ ή κομμουνιστικών κομμάτων’’, υπονοώντας προφανώς, την εφαρμοσμένη  σταλινική περίοδο και τις διαθέσεις τους για το μέλλον, με τροφό πάντα ‘’την ιερή αγελάδα’’ , το Κράτος

Μετά τις απαραίτητες αυτές διευκρινίσεις, ας  αναζητήσουμε μαζί τον πιστότερο φίλο και σύντροφο, με την ουσιαστική σημασία των λέξεων. Πολλοί αναφέρονται στο Δάμωνα και τον Φιντία, που λάμπρυναν με την αυτοθυσία τους το πραγματικό νόημα της λέξης. Άλλοι, οι φιλόζωοι και όχι μόνο έχουν πολλά παραδείγματα από σκύλους και άλλα ζώα – οικόσιτα και μη- που καρτερικά συμπαραστάθηκαν σε ανθρώπους του περιβάλλοντός τους και γενικότερα σε έμβια όντα που βρέθηκαν σε κάποιο  κίνδυνο.

Πάνω όμως από όλα είναι οι πραγματικοί μας φίλοι – όσοι και όσο υπάρχουν ακόμα πραγματικοί φίλοι και σύντροφοι – που αυθόρμητα και άδολα, σπεύδουν να ανταποκριθούν στις καθημερινές μας αντιξοότητες, κάθε φορά  που τους χρειαζόμαστε. Είναι οι πρώτοι που προστρέχουν σε βοήθειά μας , χαίρονται με τις χαρές και επιτυχίες μας και λυπούνται όσο και εμείς για τα παθήματά μας. Το είδος αυτό αρχίζει να φθίνει και με τρομάζει η ιδέα ότι σύντομα θα αποτελεί είδος προς εξαφάνιση, αφού οι ανθρώπινες σχέσεις έχουν πολύ χαλαρώσει , μέχρι της πλήρους διάρρηξης. Ζούμε σε μια καθαρά ωφελιμιστική  εποχή και ο κανόνας που διέπει τη σύγχρονη πραγματικότητα είναι ‘’ο σώζων εαυτόν σωθήτω’’.

Δεν απομένει λοιπόν παρά η Πυθαγόρειος προτροπή  ‘’αν δεν μπορείς να έχεις ένα πιστό φίλο, γίνε ο ίδιος φίλος του εαυτού σου. Αυτό όμως,  σημαίνει να αγαπήσουμε τον εαυτό μας και  δεν οδηγεί πάντα προς τη σωστή κατεύθυνση. Με δεδομένες τις σημερινές απαιτήσεις της ζωής,   ευνοεί  την προβολή και πρόταξη του εγωισμού  και τον φιλοτομαρισμό μας. Το τελευταίο αποτελεί συνέπεια του παραμερισμού  της  ηθικής πλευράς της ζωής  ,που κάποια συστήματα ονόμασαν ‘’το όπιο του λαού’’,  αφού   η οικογένεια,  η πατρίδα, και η  θρησκεία, ενοχοποιούνται ως δείγματα  ακροδεξιού εθνικισμού και κάποια άλλα τα ιδιοποιήθηκαν για να εξυπηρετήσουν τις εθνικιστικές τους ακρότητες. . Τι μας απομένει λοιπόν ως παντοτινός πιστός φίλος και σύντροφος στη ζωή;

Για να διευκολύνω την αναζήτηση και προς αποφυγήν παρεξηγήσεων και ενδεχόμενων παρερμηνειών, το κομμάτι αυτό του άρθρου μου θα το δω σε πιο προσωπικό επίπεδο, ώστε να αποφύγω εξαιρέσεις του κανόνα που δεν έχω υπόψη μου και καταστάσεις που  κάποιοι αποφεύγουν να ομολογήσουν. Δηλώνω λοιπόν ότι οι απόψεις που ακολουθούν, απηχούν καθαρά προσωπικές μου σκέψεις και σε μεγάλο βαθμό  εμπειρίες  μου.

Δεν ξέρω πόσους πραγματικούς φίλους διαθέτω, αφού δεν χρειάστηκε να μου εκδηλωθεί η φιλία όλων τους, πιστεύω όμως απόλυτα ότι έχω ίσως λίγους και καλούς. Συνεπώς δεν έχω την ανάγκη να στραφώ στη φιλία του εαυτού μου, που με τη στάση ζωής μου, μάλλον την έχω περιορίσει, αν δεν την απώλεσα εντελώς, αρκούμενος  σε ένα απλό σεβασμό και την απλούστερη δυνατή  μορφή συμβατικής προστασίας  του.

 Ο μοναδικός και συνεπέστερος φίλος του ανθρώπου, ανεξαρτήτως του φύλου ή της ηλικίας του, είναι ο πόνος. Από τις πρώτες στιγμές της ζωής μας είναι άγρυπνος φρουρός μας, αφού μας προειδοποιεί κάθε φορά που υπάρχει μια απειλή εναντίον της υγείας μας, όσο αφανής και αν είναι  αυτή. Μεγαλώνοντας, παρότι δυσανασχετούμε και προσπαθούμε να τον ‘’υποτάξουμε’’ παραμένει προστάτης μας σε κάθε ‘’έσωθεν’’ απειλή. Με τη δική του προειδοποίηση έχουν σωθεί αμέτρητες ζωές και έχουν αποφευχθεί ‘’τα χειρότερα’’, αλλά εμείς – περιέργως – τον έχουμε υπό μόνιμο διωγμό.

Αν μάλιστα φθάσουμε στις μεγαλύτερες ηλικίες και ιδιαίτερα στα γηρατειά, παραμένει αχώριστος και κυρίως ανιδιοτελής φίλος και σύντροφος στη μοναχικότητα και  την επιλεγμένη ή προκύπτουσα μοναξιά μας. Αυτός στέλνει το μήνυμα ότι τα ρευματοαρθριτικά μας  χρειάζονται ένα πρόσθετο σεντόνι ή κάποιο βαρύτερο κλινοσκέπασμα και  είναι το αυτόματο ξυπνητήρι σε κάθε σωματική ανάγκη, μα ιδιαίτερα είναι η επιβεβαίωση ότι είμαστε ακόμα  ζωντανοί.

Προσωπικά, παρότι ανήκω στα άτομα με καλή υγεία, έχω απόλυτα κατανοήσει το σημαντικό ρόλο του πόνου και έχω συμβιβαστεί με την ύπαρξή του – μοναδική άλλωστε παρέα στη μοναχικότητά μου – και προσπαθώ να του φέρομαι ευγενικά. Δεν τον καταπολεμώ, αλλά με ήπια μέσα προσπαθώ να τον προσαρμόσω στις προσωπικές μου αντοχές, χωρίς να χάνω τη  μοναδική  παρέα του στα ατέλειωτα εικοσιτετράωρα. Όταν οι  συνθήκες δεν μου επιτρέπουν να ασκώ  τις όποιες μπορώ ακόμα δραστηριότητες – εντός και εκτός κατοικίας – ο πόνος είναι εκείνος που με καθοδηγεί στα σχέδιά μου για την επόμενη ενέργεια  ,’’φρενάροντας’’  με καμιά φορά και σε ‘’μελλοντικούς’’ σχεδιασμούς. Αν καμιά φορά  κάποιο μικροατύχημα η άλλη αιτία προκαλέσει πρόσθετο πόνο, ξεχνάμε εντελώς τον μόνιμο συνοδό μας σαν να μην υπήρξε ποτέ, ο οποίος όμως  μας επανέρχεται πιστός και ευγενικός, όταν παρέλθει το ‘’έκτακτο περιστατικό’’.

Προσωπικά ασχολούμαι με το ερασιτεχνικό ψάρεμα  παντός καιρού  -κυρίως για το ψάρεμα και όχι για τα ψάρια [που τελικά δεν μου λείπουν]. Ενώ λοιπόν  έχω όλους αυτούς τους ‘’φυσιολογικούς ‘’ μου πόνους στη μέση, στα οστά, τις τενοντίτιδες κλπ  ή το κρύο του χειμώνα, μπαίνοντας στη θάλασσα μου ‘’φεύγουν’’ όλα και επανέρχονται όταν επιστρέψω στο σπίτι μου ή  την ή τις επόμενες μέρες. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και τις ατέλειωτες ώρες που ασχολούμαι με την ανάγνωση και την γραφή στον υπολογιστή, που ξεχνώ κάθε πόνο και άλλη  σχετική ενόχληση, μέχρι να τελειώσω την  προγραμματισμένη μου εργασία.

Κλείνοντας τις σκέψεις μου , σας βεβαιώνω ότι  δεν βρίσκω  κάποιον πιστότερο φίλο και σύντροφο που να προσαρμόζεται απόλυτα στις υπερβολικές ενίοτε δραστηριότητες μου, που δεν πληρούν ούτε τον βασικό κανόνα της ‘’τήρησης των αναλογιών ‘’ Εδώ ίσως υπεισέρχεται και η θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν!!! Αντώνης Ταρνανάς’’

Πληροφορίες

Η φωτογραφία μου
Αταλάντη Λοκρίδας, T.K. 35200, Φθιώτιδα, Greece
Γράφω για να εξωτερικεύσω προσωπικές μου σκέψεις και να μοιραστώ εμπειρίες και γεγονότα που βίωσα προσωπικά στη μακρόχρονη υπηρεσιακή και ιδιωτική μου διαδρομή.