Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026

ΣΤΕΡΝΗ ΜΟΥ ΓΝΩΣΗ ΝΑ Σ' ΕΙΧΑ ΠΡΏΤΑ

 

                 ΣΤΕΡΝΗ ΜΟΥ ΓΝΩΣΗ ΝΑ Σ’ ΕΙΧΑ ΠΡΩΤΑ

 

 

Είναι μια φράση που συχνά άκουγα στα παιδικά μου χρόνια από την ‘’αναλφάβητη’’ μητέρα μου, που ηχεί ακόμα έντονα στα αφτιά μου. Αδυνατούσα να την  εξηγήσω,  όπως  πολλοί, το κάνουν ακόμα και τώρα , γιατί συγχέουν τις γνώσεις  με τη γνώση.  Οι γνώσεις αποκτώνται στο σχολείο, το Πανεπιστήμιο και είναι αποτέλεσμα παιδείας, ενώ  η γνώση είναι η νοημοσύνη μας,  που δεν διδάσκεται, μπορεί όμως να βελτιώνεται  ,  από  τις προσλαμβάνουσες παραστάσεις,  τις εμπειρίες και τα βιώματα του  καθενός μας .

Η προσωπική  γνώση  [το γνώθι σ’ αυτόν, το μυαλό],   είναι έμφυτη  και  μπορεί να  εμπλουτίζεται  με καινούργιες εμπειρίες  στο διάβα της ζωής μας. Τις   προσωπικές του   γνώσεις όμως,   δεν μπορεί να τις  κρίνει κανένας    μόνος , γιατί  η κρίση  μας  είναι συνήθως υποκειμενική. Θα πω  ότι εξαρτώνται κυρίως από την επιμέλεια  των διδασκομένων  και την ποιότητα των  δασκάλων, αρκετοί  των οποίων  σήμερα  ‘’περί άλλα τυρβάζουν’’.

Θα ήθελα να αναφέρω ότι στην περίπτωσή μου συνέπεσαν και οι δύο  ευτυχείς συγκυρίες, παρά την κατοχή, την πείνα και τον εμφύλιο πόλεμο  των παιδικών και νεανικών  μου χρόνων.  Συνεχίζω να  εμπλουτίζω τις γνώσεις μου,  εφαρμόζοντας τη ρήση  του Σόλωνα «Γηράσκω δ’ αιεί πολλά διδασκόμενος». Μπορεί ο καθένας  να αναλογισθεί  την προεργασία και μελέτη που απαιτείται για να  ανταποκριθώ στη συγγραφή πολλών χιλιάδων σελίδων των  κειμένων μου –  και όχι μόνο εκείνων που δημοσιεύονται.

Επανέρχομαι στον τίτλο του παρόντος, που μου έδωσε την αφορμή να κάνω αυτή την εισαγωγή, αναφερόμενος και σε προσωπικά παραδείγματα.  Η   διαφοροποίηση των όρων [γνώση και γνώσεις] δεν μπορεί να  αποτελέσει άλλοθι και δικαιολογία των όποιων ενεργειών και δεν αποτελεί μόνο  λογική  κρίση και ερμηνεία  των δύο λέξεων.  Με δεδομένο ότι  κάθε  ενέργεια στην  κοινωνική μας ζωή,  χαρακτηρίζεται και αποτελεί πολιτική πράξη  δεν μπορεί να σχετίζεται με την παγκοσμιοποιημένη και κομματικοποιημένη σημερινή πραγματικότητα.

Με όσα γράφω, ίσως πολλοί  με προσομοιάζουν με τον Δον Κιχώτη του Θερβάντες, που κυνηγούσε  ανεμόμυλους και μπορεί  η επανάληψη των ίδιων και των ίδιων  να με έχει κατατάξει στους γραφικούς.   Εγώ  επιμένω στις απόψεις μου, συνεχίζοντας να απευθύνομαι σε όσους κάνουν καλή χρήση της γνώσης τους,  χωρίς να αποβλέπω σε δικαίωσή μου.  Δεν επιτρέπεται  να παραμελούμε τις επερχόμενες γενιές, ούτε να εργαλειοποιούμε όλες τις καταστάσεις  με κομματικά κριτήρια.

Το κακό δεν άρχισε τώρα, αφού οι άφρονες και παράφρονες [ όσοι στερούνται η διαθέτουν διεστραμμένη γνώση]   δεν έλειψαν ποτέ από τον πλανήτη μας και ανήκουν  σε όλες τις  ακραίες  κομματικές και αντισυστημικές αποχρώσεις.  Όσοι  παρά ταύτα έχουν απομείνει γνωστικοί,[ πολιτικοί, κοινωνικοί  και πνευματικοί παράγοντες] είναι καιρός να ομονοήσουν – αφού οι λαοί άγονται και φέρονται από τα γνωστά συνθήματα]. Να επιστρατεύσουν την όποια λογική  απόμεινε, για να αποφύγουμε  έναν   νέο  ‘’Αρμαγεδδώνα ‘’  στον πλανήτη μας.

Για να φαιδρύνω λίγο την αδυσώπητη πραγματικότητα θα κλείσω με ένα ερώτημα που φημολογείται  ότι έγινε προς τον Αϊνστάιν. Τον ρώτησαν λοιπόν  με τι είδους όπλα πιστεύει ότι θα γίνει ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος. Εκείνος απάντησε : ‘’δεν ξέρω για τον δεύτερο, ο τρίτος όμως θα γίνει σίγουρα με ρόπαλα’’. Εγώ θα προσθέσω ‘’ για όσους απομείνουν’’, όπως έγινε για άλλους λόγγους την εποχή των παγετώνων. Αντώνης

Τρίτη 3 Μαρτίου 2026

ΤΟ ΓΙΝΑΤΙ ΒΓΑΖΙ ΜΑΤΙ

 

                   ΤΟ ΓΙΝΑΤΙ ΒΓΑΖΕΙ ΜΑΤΙ

 

 

Όταν μάλιστα αναφερόμαστε στα πρόσφατα γεγονότα του Ιράν, φθάνει σε σημείο πλήρους τύφλωσης. Τύφλωσης που αφορά κυρίως τους αφελείς που θέλησαν, χωρίς καμιά απολύτωςνομιμοποίηση και ανάλογη  προετοιμασία να επιβάλουν με στρατιωτικά μέσα δημοκρατικούς κανόνες σε μια χώρα που κυβερνούν οι μουλάδες και ελέγχεται από τους αποκαλούμενους φρουρούς της επανάστασης του Ιράν. Οι τελευταίοι, - Κράτος εν Κράτει-  έχουν καταστεί ένας στρατιωτικός και επιχειρηματικός κολοσσός, η πιο επίλεκτη δύναμη της χώρας και επικεφαλής του οπλοστασίου βαλλιστικών πυραύλων της, με έλεγχο σε όλους τους οικονομικούς τομείς του Ιράν. Εξ αρχής ήταν γνωστό ότι οι  είναι οι πραγματικοί ηγέτες της χώρας και ‘’ελέω’’ Χομεϊνί αποτελούν την ουσιαστική εξουσία του Ιράν, είναι πολυπληθείς και δεν θα επιτρέψουν σε κανένα να ενδώσει  σε συμφωνίες και ενδεχόμενους όρους που θα παραβλάψουν τα κεκτημένα τους. Συνεπώς και οι όποιες απώλειες στην τυπική εξουσία της χώρας και του στρατού, δεν πρόκειται να επηρεάσουν τη διαμορφωμένη κατάσταση στη χώρα. Θα κάνουν γενικό πόλεμο με αμέτρητα αθώα – εκατέρωθεν- θύματα;;;

 Πρόκειται για τέλεια οργανωμένες, παραστρατιωτικές ομάδες, που υπερασπίζονται τα καλά και συμφέροντα κεκτημένα τους.

Να θυμίσουμε ότι στο απώτερο παρελθόν,  η CIA, για την αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης Σοβιετικής επιρροής στη χώρα, πρότεινε την προβολή στελεχών που τελικά την έβλαψαν και όταν η Γαλλία εξέθρεψε και επέτρεψε με  μηνύματα  του φιλοξενούμενού  της Αγιατολάχ  Χομεϊνί  την ανεξέλεγκτη υποκίνηση του πραξικοπήματος    μετάβασης από το καθεστώς του Σάχη , στο σημερινό.  Τώρα όλοι χύνουν κροκοδείλια δάκρυα και επιλέγουν  με λάθος  και ανοργάνωτο τρόπο , που θα στοιχίσει αμέτρητα θύματα, να  διορθώσουν τα δικά τους λάθη, αφού τα άφησαν επί μακρόν να  γιγαντωθούν. Η λύση είναι μία και μοναδική,  η επανάληψη της, εκ των έσω, εφαρμογής αντίστοιχου τρόπου του ‘’τείχους του Βερολίνου και της περεστρόικα’’.

Σε αντίθετη περίπτωση, θα θρηνήσουμε θύματα από όλες  τις πλευρές και για μια φορά ακόμη θα ταπεινωθούν οι ΗΠΑ και ο μονίμως αμφιταλαντευόμενος Πρόεδρος των και το  καθεστώς του Ιράν θα γίνει πολύ σκληρότερο.

Φοβάμαι ότι ύστερα από τόσες αποτυχημένες λαϊκές εξεγέρσεις ο λαός έχει κουρασθεί ή θα βεβαιωθεί ότι είναι  ανέφικτες. Για όλα αυτά βέβαια δεν θα φταίει ο λαός αλλά τα μεγάλα λόγια που του  δημιούργησαν φρούδες ελπίδες. Ο τύραννος στο Ιράν δεν είναι ένας, αλλά αμέτρητοι [μουλάδες, φρουροί της επανάστασης και υποκρυπτόμενα συμφέροντα] που θυμίζουν  ‘’Λερναία Ύδρα’’ που ζει στους ‘’βαλτότοπους του Ιράν’’ και χρειάζεται ένας  σύγχρονος έξυπνος Ηρακλής για να την εξοντώσει και να απελευθερώσει τον δεινοπαθούντα ιρανικό λαό. Στην εποχή μας οι έξυπνοι προτιμούν τις αποδοτικότερες μπίζνες και ίσως απαιτείται η εξεύρεση κατάλληλου προσώπου και αν δεν βρεθεί , να τον εφεύρουμε, για να σωθεί ο Ιρανικός λαός από το κατ’ υφημιμό ονομαζόμενο θεοκρατικό  καθεστώς και τους παντοειδείς  δυνάστες του. Οψόμεθα.  Αντώνης

Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026

 

                 ΑΥΣΤΗΡΩΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΑΝΑΠΟΛΗΣΕΙΣ

 

 

Για ανεξήγητους λόγους, και ίσως ‘’μεταφυσικούς’’, [για τους οποίους δεν ανησυχώ, ακολουθώντας την κατάληξη της τελευταίας στροφής  του ποιήματος του Κώστα Ουράνη, ‘’αν είναι να ‘ρθει, θε να ‘ρθεί, αλλιώς θα προσπεράσει’’, τριγυρνούσε στο μυαλό μου μια ιδέα. Πρόκειται για το   ποίημα  του Ιωάννη Πολέμη, με τίτλο ‘’το νερωμένο κρασί’’. Μια εκδοχή που άκουσα στο τέλος της δεκαετίας του 1950, όταν βρέθηκα για πρώτη φορά με την μετέπειτα σύντροφο της ζωής μου, στο Καλλιμάρμαρο στάδιο των Αθηνών.

Εκεί λάβαινε χώρα το Πανελλήνιο Φεστιβάλ χορωδιών, με γκεστ σταρ, τον Έλληνα βαθύφωνο της Μετροπόλιταν όπερας της Ν. Υόρκης, Νίκο Μοσχονά, ο οποίο άνοιξε τις εκδηλώσεις με το τραγούδι ‘’νερωμένο κρασί’’. Χορωδός και εγώ και λυρικός τενόρος, το συγκράτησα  στη μνήμη μου και το τραγούδησα αμέτρητες φορές στις διάφορες διασκευές του, με τον συνάδελφο,  καλό μου φίλο  και θαυμάσιο βαρύτονο, Στέλιο Γκίνη.

Όταν βρέθηκα στις Βρυξέλλες, επισκεφθήκαμε  με τα δυο παιδιά μου,  μια κοσμοπολίτική ελληνική ταβέρνα, τον ‘’Ζορμπά’’. Σε μια στιγμή προσωπικής χαρμολύπης,  αισθάνθηκα την ανάγκη να το τραγουδήσω  σόλο σε δική μου διασκευή των στίχων,   και έγινε χαμός. Το νέο διαδόθηκε και σε όποιο στέκι με ζωντανή μουσική βρισκόμουν μου ζητούσαν να το τραγουδήσω, φέροντάς μου συχνά  το μικρόφωνο στο τραπέζι . Το ρεπερτόριό μου με τον καιρό εμπλουτίστηκε και με ποιο ευχάριστα άσματα  από τις 14 Φεβρουαρίου του 1981.

Χωρίς να το γνωρίζω, βρέθηκα σε ένα χώρο που γιόρταζαν την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου. Το θλιβερό τραγούδι μου ξεσήκωσε τους θαμώνες του κέντρου, ίσως και γιατί δεν καταλάβαιναν το περιεχόμενό του και από μια μεγάλη παρέα Ολλανδών – υπαλλήλων της ΕΟΚ- μια ευειδής κυρία ήλθε στο τραπέζι μας και μας ζήτησε να πάμε όλοι μαζί  στην  παρέα τους. Με τη σύμφωνη γνώμη και των παιδιών μου,αποδεχτήκαμε την πρόταση και την ακολουθήσαμε.

Περάσαμε αξέχαστα και κάποια πρωινή ώρα γυρίσαμε όλοι στα σπίτια μας. Με έκπληξή μου όμως την επομένη το πρωί, βρήκα στην τσέπη του σακακιού μου την  κάρτα με το τηλέφωνο της κυρίας και ένα σημείωμά της με το οποίο  με παρακαλούσε να διώξουμε μαζί την εμφανή μελαγχολία μου’’. Το σκέφθηκα δύο μήνες αλλά στο τέλος ενέδωσα και της τηλεφώνησα.

Κρατώντας τα σημαντικά μόνο για μένα, παραδέχομαι ότι η θλίψη μου  περιορίστηκε σημαντικά,  εμπλούτισα όμως το  μουσικό ρεπερτόριό μου.

Έντεκα χρόνια  αργότερα επέστρεψα στην Ελλάδα μόνος -για λόγους που θέλω να κρατήσω μόνο για μένα-  και επέλεξα τη μοναξιά μου την οποία κατ΄ευφημισμό αποκαλώ μοναχικότητα και ίσως αυτό αποτελεί το μεγαλύτερο ψέμα της ζωής μου. Επανήλθα  όμως στους ειδικά διασκευασμένους στίχους του τραγουδιού μου, που δεν τους τραγουδώ πια, γιατί ,ο σεβασμός μου στη μελωδία και η σημερινή  φωνή μου,  δεν το επιτρέπουν. Αντώνης

Ακολουθούν οι στίχοι του ποιητή,  με τη δική μου   διασκευή, που απηχούν  καλύτερα τα  προσωπικά  μου συναισθήματα:

‘’ Ό, τι κι αν είχε το ‘χασε, γυναίκα, βιός, χαρά  του·
τίποτε δεν τ
᾿ απόμεινε   στερν παρηγοριά του.

Μες στην ταβέρνα ολομερής με το ποτήρι εμπρός του, ζητεί του κάκου λησμονιά, μες στο κρασί και λέγει.

«Καταραμένε κάπελα και κλέφτη ταβερνιάρη,
γιατί νερώνεις το κρασί, πίνω και δε μεθώ;

Δεν ήρθα εδώ για γλέντι εγώ, μήτε για πανηγύρι,
ήρθα στη μέθη του κεφιού να βρω τη λησμονιά .»
Κι ο κάπελας γεμίζοντας και πάλι το ποτήρι
με θλιβερό περίγελο στα λόγια του απαντά:

«Τι φταίω εγ αν τα δάκρυα που απελπισμένος χύνεις
πέφτουν μες στο ποτήρι σου, σταλαγματιές θολές,
και το νερώνουν το κρασ
κι αδύνατο το πίνεις;
Τι φταίω εγώ κι αν δε μεθάς, τι φταίω εγώ κι αν κλαις;»

 

 

Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου 2026

Οι άντρες μου έγιναν γυναίκες, και οι γυναίκες άντρες

 

         Οι άντρες μου έγιναν γυναίκες, και οι γυναίκες άντρες

 

 

Αφορμή του σημερινού μου δημοσιεύματος αποτέλεσε μια ρήση του  Βασιλιά των Περσών Ξέρξη, αιτία όπως υπήρξαν   όσα συμβαίνουν και απειλούνται να συμβούν στη σημερινή Περσία [το Ιράν]. Να σημειώσουμε ότι την εποχή εκείνη [ 2500 χρόνια από σήμερα] αναγνωριζόταν μόνο   το βιολογικά φύλο του ανθρώπου και δεν υπήρχε διάκριση μεταξύ ανδρών και γυναικών, ούτε κινήματα για τη διεκδίκηση δικαιωμάτων ισότητας, αφού υπήρχε στην πράξη.

Στο σημερινό μου πόνημα θα ασχοληθώ με το βιολογικό φύλο του ανθρώπινου γένους, στο οποίο ανήκω και συνεπώς το γνωρίζω καλύτερα. Για το άλλο όμως, το κοινωνικό, θα περιορισθώ στον ορισμό που δίνει η Βικιπαίδεια και παραθέτω ευθύς αμέσως  και στο γεγονός ότι, κατά καιρούς είχα πολλούς και εξαίρετους φίλους και δεν με απασχόλησε ποτέ η ζωή  και οι όποιες τους ιδιαιτερότητες.

 ‘’ Ως κοινωνικό φύλο ή γένος αναφέρονται στη σύγχρονη βιβλιογραφία το σύνολο των χαρακτηριστικών που παραπέμπουν στην αρρενωπότητα και τη θηλυκότητα και διαχωρίζουν τη μία κατάσταση από την άλλη. Για αυτά τα χαρακτηριστικά λαμβάνεται υπόψη το βιολογικό φύλο  (π.χ. αρσενικό].

Ο Ξέρξης λοιπόν,  παρακολουθώντας τη ναυμαχία της Σαλαμίνας από το όρος Αιγάλεω, ρώτησε να μάθει ποιος είχε βυθίσει ένα πλοίο, το οποίο θεώρησε ελληνικό. Τότε, κάποιος του απάντησε πως αυτή που το βύθισε ήταν η Βασίλισσα της Αλικαρνασσού , η Αρτεμισία η οποία συμμετείχε στην περσική εκστρατεία. Ο Ξέρξης , για να εξάρει τη γενναιότητα της Αρτεμισίας, είπε «ο μν νδρες γεγόνασί μοι γυναίκες, α δ γυνακες νδρες» (οι άνδρες μου έγιναν γυναίκες και οι γυναίκες άνδρες)

Το σημερινό θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν έχει θέσει τις γυναίκες εκτός κάθε κοινωνικής δραστηριότητας και είναι υποχρεωμένες να αποδέχονται τις ενδυματολογικές επιλογές του καθεστώτος. Δεν παραλείπει όμως να τηρεί την ισότητα των δύο φίλων, ως προς το μαστίγωνα και τις δολοφονίες των αντιφρονούντων διαδηλωτών κατά του συστήματος. Στις αμέτρητες τελευταίες αιματηρές εκδηλώσεις των  άοπλων διαδηλωτών κατά του καθεστώτος, απάντησαν με τα όπλα τους οι φρουροί της  επανάστασης. Αυτοί είναι συνάμα  οι φρουροί του καθεστώτος και υποκαθιστούν και τη Δικαιοσύνη της χώρας.

Στα 92 μου χρόνια, κυκλοφορώ ελάχιστα και σκέπτομαι ότι ίσως διέλαθαν της προσοχής μου  οι εκδηλώσεις συμπαράστασης των φεμινιστικών κινημάτων μας και των λοιπών αριστερών και προοδευτικών οργανώσεων για όσα υφίσταται ο λαός του Ιράν. Παρακολουθώ όμως, μέσω του διαδικτύου και των Μέσων μαζικής ενημέρωσης, την έντονη δραστηριότητά τους σε πολλές άλλες περιπτώσεις που  φορούν και το Ιράν, δεν θέλω όμως να τις αναφέρω.

Δηλώνω ότι ήμουν και παραμένω – με διαφορετικό ίσως τρόπο – λάτρης των γυναικών ,υπό οιανδήποτε ιδιότητά τους. Δεν με έχουν όμως βοηθήσει μέχρι τώρα οι γνώσεις των  ελληνικών μου, να καταλάβω τι εννοούν οι ευγενικές κυρίες και δεσποινίδες με τον  όρο ‘’ισότητα των δύο φίλων’’. Σκέπτομαι μήπως  εννοούν την υποχρεωτική στράτευση, την εργασία στις οικοδομές ή κάτι  που αδυνατώ να κατανοήσω. Η ισότητα [σκέτη] από ό,τι ξέρουμε όλοι αποτελεί μαθηματική σχέση  και αφορά σύγκριση μεγεθών, που δεν νομίζω ότι αποτελεί γυναικεία επιδίωξη. Τα υπόλοιπα, όπως ισονομία,[η ισότητα των πολιτών απέναντι ςτους Νόμους, στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που διαθέτουν απέναντι στο κράτος].ισοπολιτεία [είναι η ίση πρόσβαση και συμμετοχή όλων στα δημόσια αξιώματα και τις αρχές],  ίση μεταχείριση, ίσες αποδοχές, προαγωγές κλπ μπορώ να τις κατανοήσω και τις υιοθετώ πλήρως. Παρακαλώ  τις αναγνώστριές μου να μου εξηγήσουν τι εννοούν με τον σκέτο όρο ισότητα , ώστε φεύγοντας από τη ζωή να το μάθω και αυτό.  Η παροιμιώδης  φράση του Σόλωνα, «γερνάω, μαθαίνοντας ολοένα και περισσότερα…» αποτέλεσε τη θεμέλιο λίθο, πάνω στην οποία εδράστηκε ολόκληρος ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός και εγώ δεν θέλω να μείνω ‘’ντουβάρι’’.  Αντώνης

Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026

ΑΜΦΙΣΗΜΙΕΣ

 

 

                                                                        ΑΜΦΙΣΗΜΙΕΣ

 

 

Κατά την πάγια πρακτική μας,  αρχίζουμε  με την ερμηνεία της λέξης του τίτλου, που σημαίνει αυτά που μπορούν να ερμηνευθούν με δύο διαφορετικούς τρόπους, τα οποία είναι δυστυχώς πολλά και εσχάτως διεθνώς έγιναν περισσότερα.

Πριν ασχοληθούμε με τη διεθνή εφαρμογή του όρου μας θα κάνουμε μια  αναφορά σε ένα ενδεικτικό  παράδειγμα μιας στροφής του ποιήματος του Άγγελου Βλάχου   [1830-1920] με τίτλο, η ‘’ΩΡΑΙΑ ΕΛΛΑΣ’’, που έχει ως εξής:

Ξεύρεις τν γη πο νθε
φαιδρ
ά πορτοκαλέα
κα
κοκκινίζει σταφυλή
κα
θάλλει ελαία;
! δν τν γνοε κανείς,
ε
ναι γη λληνίς.

Ο ποιητής παρουσιάζει, με σαρκασμό και ειρωνεία την Ελλάδα της εποχής  του, σαν μια «ωραία» αλλά  παραπλανητική μορφή, που πίσω από την εξωτερική της λάμψη, κρύβει αταξία, διαφθορά,  πολιτική αστάθεια  , αναξιοκρατία,  πολιτική και κοινωνική  φαυλότητα. Το  ποίημα διακωμωδήθηκε στο περιοδικό “Ραμπαγάς” και έκτοτε η φράση, ‘’η χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας’’ χρησιμοποιείται ως ειρωνική αναφορά σε παλαιότερη στομφώδη και εξωπραγματική ωραιοποίηση της Ελλάδας. Το κακό είναι ότι οι εποχές αλλάζουν αλλά ο εθισμός μας με την παραπλάνηση  και τον παντοειδή λαϊκισμό συνεχίζεται.

Η λέξη φαιδρός κατέστη πια αμφίσημη, δηλαδή μπορεί να ερμηνευθεί με δυο διαφορετικούς τρόπους. Προέρχεται από τη λέξη φαίδρα, που χαρακτηρίζει εκείνο που λάμπει. Αρχικά  είχε τη σημασία αυτού  που ακτινοβολεί από χαρά και όχι , όπως σήμερα του γελοίου, του στερούμενου σοβαρότητας, που δεν μπορεί κανείς να τον πάρει στα σοβαρά και  τον αστείο.

Μετά την μακρά και  αναλυτική   εισαγωγή θα εντρυφήσουμε σε όσα βιώνουμε και συμβαίνουν γύρω μας. Ατυχώς έχουμε μπει σε μια εποχή, στην οποία η διαφορά ανάμεσα στα εσωτερικά μας και τα διεθνή, έχει σχεδόν μηδενιστεί , με μοναδική διάκριση ότι τη χώρα μας χαρακτήριζε ανέκαθεν και συνεχίζει και σήμερα,     μια αφελής – όχι  απαραίτητα κακοπροαίρετη - υπερβολή.

Θα ξεκινήσω από τα διεθνή που μας ενδιαφέρουν άμεσα, δηλαδή την Ευρωπαϊκή Ένωση που θέλοντας να καλύψει τις εσωτερικές αδυναμίες της, έγινε έρμαιο υπερφίαλων καλαμοκαβαλάρηδων, οι οποίοι τελικά έχουν συνασπισθεί κρυφίως και επιδιώκουν μια νέα Κοσμοκρατορία, αδιαφορώντας για κάθε μορφή διεθνούς και εσωτερικού δικαίου των χωρών τους. Η Αμερικανική ανεξαρτησία υπήρξε αποτέλεσμα σκληρών, μακρών και αιματηρών αγώνων, μέχρι να δημιουργήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες. Με ποιο τρόπο η Ευρώπη επιχειρεί κάτι ανάλογο;;;

Πολλές από τις νέες χώρες- μέλη της,  έχουν  εξουσίες  οι οποίες  έχουν υποστεί, επί δεκαετίες, τη βάσανο ολοκληρωτικών συστημάτων και  είχαν  καταστεί  ‘’οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας’’ και συνεπώς αδυνατούν να ‘’ομοφωνήσουν’’ με ελεύθερες χώρες. Κάποιοι από αυτούς επιδίωξαν τη συμμετοχή τους στην Ε.Ε., για να αντιμετωπίσουν τη φτώχεια και την κατακραυγή των λαών τους. Η Ευρώπη της ειρήνης και  της δημοκρατίας, έχει υποστεί, χωρίς να γίνει αντιληπτό από καμιά από τις δυο  πλευρές, μια ώσμωση ιδεών, με τη αλληγορική ή τη  μεταφορική της έννοια, που σημαίνει  μια αμοιβαία επίδραση συστημάτων. Αυτό υπήρξε αποτέλεσμα μιας  βιασύνης  από μέρους της Ε.Ε. ή της ‘’λαχτάρας’’ των  ανελεύθερων λαών να συμμετάσχουν στην  ενοποίηση.

Οι παλιοί, αγράμματοι ίσως αλλά θυμόσοφοι, έλεγαν ότι :Το κακό μπαίνει με το σακκί και βγαίνει με το βελόνι και πολλές από τις νέες εντάξεις το επιβεβαιώνουν. Εδώ η Ευρώπη υπήρξε μεν εγγράμματη αλλά ‘’αμελής’’  και βιαστική και τώρα πληρώνει  τις συνέπειες. Σκέφθηκε – και πολύ σωστά- την επιθυμία των λαών,  δεν φρόντισε όμως για μια  ασφαλιστική δικλείδα για τους ηγέτες  των και  τώρα τρέχει να βρει τη λύση εκ των υστέρων.

Θα συνεχίσω με το ΙΡΑΝ, στο οποίο έχει εγκαθιδρύσει  όχι μόνο το θεοκρατικό καθεστώς αλλά και ένα στρατό που επιβάλλει, τηρεί  και εγγυάται το σύστημα. Δηλαδή ότι και να συμβεί στην ηγεσία υπάρχουν οι συνεχιστές, να συνεχιστσές για   την επιβολή του.

Ο κ. Πούτιν  συστηματικά επιδιώκει την επανόρθωση της μεγάλης Αυτοκρατορίας,  την οποία οι ομοϊδεάτες του με σφαγές κατάργησαν και προσπαθούν με καταλήψεις να την επανιδρύσουν. Μη μου πείτε ότι έχει αλλάξει πια ιδεολογία, διότι μια φορά κομμουνιστής για πάντα κομμουνιστής. Το ερώτημα είναι ποιος ακολουθεί την Ουκρανία, τώρα που έχει και πανίσχυρους φίλους και συμπαίκτες, οι οποίοι συνολικά κινούνται με οικονομικά και αναθεωρητικά  πλέον κίνητρα.

Να πάμε τώρα στον ηγέτη της τέως πανίσχυρης χώρας και  φίλης  και  συμμάχου της Δύσης, ο οποίος λειτουργεί αποκλειστικά σαν μπίζνεσμαν και  τον οποίο μόνο το Κόμμα του μπορεί να τον μαζέψει!!! Προφανώς γνωρίζουν ότι ακολουθεί το χάος και φοβάμαι ότι δεν θα ισχύσει  μόνο για το Κόμμα του. Ο Θεός να βάλει το χέρι του,  γιατί αυτοί τουλάχιστον δηλώνουν ότι πιστεύουν.

Έχει συγκεντρώσει γύρω από το Ιράν τεράστιες αρμάδες και δεν κατανοεί ότι  εκτίθεται, αφού το μόνο που μπορεί να κάνει  είναι να σκοτώσει τους άμαχους της χώρας. Το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα αλλά, και αν μπορούσε να εξουδετερώσει τον ηγέτη, υπάρχουν ‘’μιλιούνια’’ οργανωμένων ένοπλων υποστηρικτών του καθεστώτος, έτοιμοι να το επαναφέρουν. Εάν  τελικά εμπλακεί σε ένοπλη σύρραξη θα πάθει  ότι και οι προκάτοχοί του που αναγκάστηκαν να επιστρέψουν ταπεινωμένοι.  Δεν πρέπει βέβαια να ξεχνάμε ότι την αντικατάσταση του καθαιρεθέντος Σάχη της Περσίας, η Γαλλία εξέθρεψε και διευκόλυνε στη εγκαθίδρυση στην Τεχεράνη. Τα λάθη κάποτε πληρώνονται και κυρίως από αθώα θύματα.  Αντώνης

Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026

6.- ΕΝΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

                     6.- ΕΝΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

                                           ΣΥΝΕΧΕΙΕΣ

                     

 

 

 

Επιστρέφοντας  από την Πράγα της καρδιάς  μου  στην Πατρίδα που τόσο μου είχε λείψει , αναμέναμε την γέννηση του γιού μας.

Άφησα τελευταία την αναφορά μου   σε έναν σπουδαίο Τσέχο συγγραφέα. Πρόκειται για τον πασίγνωστο  Μίλαν Κούντερα, που είχα την τιμή και την τύχη να τον γνωρίσω προσωπικά.   Για να βάλω λοιπόν τα πράγματα στην σωστή τους διάσταση, παραθέτω  ευθύς αμέσως, αυτούσιο ένα παλιότερο δημοσίευμα μου που αναφέρεται στον ίδιο, το έργο του, τη σχέση του με το Κόμμα και την Άνοιξη της Πράγας, όπως ακριβώς τα βιώσαμε οικογενειακώς  :

                                                                                                                                           

 ‘’   ΤΟ ‘’ΑΣΤΕΙΟ’’ ΚΑΙ Η ΠΡΑΓΑ ΤΟΥ 1968

 

Ο Κούντερα υπήρξε μέλος του Κ. Κόμματος Τσεχοσλοβακίας από την αρχή της επιβολής του καθεστώτος και λόγω  που γεγονότος ότι συχνά διατύπωνε  μύδρους κατά του κομμουνισμού και του σοσιαλισμού, διαγράφηκε πολλές φορές από το Κόμμα.

 Μαζί με άλλους μεταρρυθμιστές συγγραφείς συμμετείχε περιφερειακά στην Άνοιξη της Πράγας του 1968 .  Τη σύντομη αυτή περίοδο μεταρρυθμιστικών δραστηριοτήτων διέκοψε   η  εισβολή  στρατευμάτων του Συμφώνου της Βαρσοβίας στην Τσεχοσλοβακία τον Αύγουστο του 1968. Ο Κούντερα παρέμεινε απόλυτα προσηλωμένος στη μεταρρύθμιση του  Κομμουνισμού και μαζί με τον συνάδελφό του  Βάτσλαβ Χάβελ. στήριξαν την πρωτοβουλία του Ντούμπτσεκ. Το γεγονός όμως που τον  έκανε ανεπιθύμητο και συντέλεσε στην οριστική του διαγραφή  από το Κόμμα  και την απαγόρευση του λογοτεχνικού του έργου.  υπήρξε η δημοσίευση του βιβλίου του το ‘’ΑΣΤΕΙΟ’’.

Για τους ίδιους περίπου  λόγους υπέστη τη δική του τιμωρία και ο τρισολυμπιονίκης Εμίλ Ζάτοπεκ, με την κατηγορία ότι είχε υπογράψει την ‘’κάρτα των 50 προσωπικοτήτων, κατά της εισβολής των στρατευμάτων του Συμφώνου Βαρσοβίας στη χώρα. Στην περίπτωσή του δεν αρκέστηκαν στην καθαίρεσή του από τον βαθμό του  επί τιμή Συνταγματάρχη και αρχιπροπονητού των εθνικών ομάδων στίβου αλλά  και την ‘’εξορία’’ του σε βενζινάδικο της ορεινής αλλόγλωσσης Σλοβακίας. Του αφαίρεσαν και τα τρία χρυσά Ολυμπιακά μετάλλια,  με την αιτιολογία ότι τα κατέκτησε υπό την επήρεια  της κομμουνιστικής ιδεολογίας. A PROPOS,  που λένε στο χωριό μου, θα επαναλάβω ότι την αναγνώριση της Σοβιετικής εισβολής είχαν πρώτοι και ίσως μοναδικοί, αναγνωρίσει το ΚΚΕ και το ΑΚΕΛ.

Βίωσα προσωπικά τα γεγονότα της εποχής του Αλεξάνταρ Ντούμπτεκ, υπηρετώντας στην Πρεσβεία μας στην Πράγα [1966-1971] και έχω  αναφερθεί εκτενώς σ’ αυτά. Είχα δε την μεγάλη τύχη να συναντήσω αμφότερους τους συγγραφείς και να μιλήσω μαζί τους, στις συχνές προσχηματικές συνάξεις των αντιφρονούντων   φοιτητών, στις εκδηλώσεις  της νέας παραγωγής της οικογενειακής  μπύρας [ όπως στη χώρα μας γίνεται με το ούζο και το τσίπουρο].

Ο Κούντερα, το 1968, που τα έργα του απαγορεύτηκαν από την τσεχική κυβέρνηση, μετά τη δημοσίευση του βιβλίου του το ‘’ΑΣΤΕΙΟ’’, έκανε το πρώτο του ταξίδι στο Παρίσι, όπου το 1975 μετανάστευσε  οριστικά. Ο δε Χάβελ, μετά την πτώση του κομμουνισμού  έγινε ο πρώτος Πρόεδρος της Τσεχοσλοβακίας και στη συνέχεια της ανεξάρτητης πλέον Τσεχίας.

Στο  ‘’Αστείο’’ ο συγγραφέας περιγράφει μια ερωτική  απόπειρα ενός φλερτ και  ένα αστείο. Ο ήρωας του  είναι  φοιτητής στο πανεπιστήμιο της Πράγας και πολιορκεί μια  φοιτήτρια, η οποία δεν έχει  αίσθηση του χιούμορ και τα παίρνει όλα στα σοβαρά.  Σε ένα ενθουσιώδες γράμμα της, του μεταφέρει τη χαρά της από την συμμετοχή της σε ένα επιμορφωτικό σεμινάριο του κόμματος στη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών. Εκείνος, για να την πειράξει, της στέλνει μία κάρτα όπου της γράφει τις φράσεις, «Ο οπτιμισμός είναι το όπιο του λαού! Το υγιές πνεύμα βρομάει βλακεία. Ζήτω ο Τρότσκι!

Από την πλοκή του   μυθιστορήματος, αναδύονται τα θέματα της ελευθερίας της έκφρασης, της πολιτικής διαπαιδαγώγησης, της κομματικής πειθαρχίας, της θεωρίας και  πράξης του αυταρχισμού,  του ελέγχου  της εξουσίας, των ιδεολογιών και  των ιδεών του κομμουνισμού και του σοσιαλισμού.

Δεν μπορώ να παραβλέψω την προβολή του έργου  και του ονόματος του Μίλαν Κούντερα την περίοδο της ανόδου στην εξουσία του ΠΑΣΟΚ. Ο Ελληνικός λαός άκουγε τόσο έντονα, ίσως για πρώτη φορά, για την ‘’αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι’’ . Σκέπτομαι ότι οι ‘’φιλολογούντες’’ ίσως είχαν διαβάσει μόνο  τα βιβλία του που είχαν περάσει την κομματική λογοκρισία και  αγνοούσαν  το  ‘’ΑΣΤΕΙΟ’’, γιατί αργότερα σταμάτησαν κάθε σχετική αναφορά.  Αντώνης’’

 

 Το 1977 η μοίρα μου έδειξε τον σκληρό της πρόσωπο και έχασα τη σύντροφο της ζωής μου σε  ηλικία  35 ετών, μένοντας μόνος με δυο ανήλικα παιδιά, [5 και 15 ετών αντίστοιχα]. Για ανα μπορέσω να σταθώ ψυχικά όρθιος εκμεταλλεύθηκα τον Νόμου που επέτρεπε τον συνδικαλισμό στο Δημόσιο και ασχολήθηκα με το θέμα.        

Βρήκα και κάποιους άλλους και κι9νήσαμε τη διαδικασία ίδρυσης του Συλλόγου Μονίμων Υπαλλήλων του Υπουτγείου.μό στο δημόσιο, πρότεινα τη δημιουργία Συλλόγου Μονίμων Υπαλλήλων του Υπουργείου εξωτερικών. 

Μια τέτοια σκέψη την εποχή εκείνη για το ΥΠΕΞ θεωρείτο από ακραία μέχρι επαναστατική  και συνεπώς, ελάχιστοι  ήσαν αποφασισμένοι  να αναλάβουν την ευθύνη να στηρίξουν.

      

 

Με αυτούς τους ελάχιστους πρόθυμους,  συγκεντρώσαμε  τις αναγκαίες υπογραφές και αναθέσαμε σε Δικηγόρο  τη σύνταξη του πρώτου καταστατικού και την υποβολή του στο Πρωτοδικείο για έγκριση. Προσωπικά κινήθηκα και με τη σκέψη να προλάβω μια κομματική κίνηση, που ευδοκιμούσε στη χώρα μας και κομματικοποιούσε τα αποτελέσματα του συνδικαλισμού.

Μετά την έγκριση του καταστατικού , ζητήσαμε να ενημερώσουμε τον σεβαστό από όλους Νέστορα της Ελληνικής Διπλωματίας κ. Βύρωνα Θεοδωρόπουλο, που ήταν Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου [ο υποφαινόμενος, με τους  κ.κ. Χαντόλιο, Χριστόπουλο και την κα Πρωτοψάλτη].Ο ευγενέστατος αυτός άνθρωπος μας δέχθηκε με χαρά, λέγοντας ‘‘’χαίρομαι για την ενέργειά σας, αλλά λυπάμαι διότι με προλάβατε'' και έβγαλε από το συρτάρι του γραφείου του ένα σχέδιο καταστατικού που είχε επεξεργασθεί και ο ίδιος για τον Κλάδο των Διπλωματικών υπαλλήλων. Μας πρόσθεσε όμως με έμφαση '' αποφύγετε να δημιουργήσετε  κοινό Σύλλογο με τους Διπλωματικούς, για να μην έχετε και  συνδικαλιστικό καπέλωμα''. Εδώ, ο σοφός αυτός Διπλωμάτης και σπουδαίος άνθρωπος υπήρξε απόλυτα ειλικρινής και κανείς μας δεν αμφισβήτησε τις αγαθές προθέσεις του, αφού οι Διπλωμάτες είχαν το πάνω χέρι σ’ όλες τις λοιπές λειτουργίες του Υπουργείου Εξωτερικών.

Έτσι λοιπόν, με βήματα αργά αλλά σταθερά, είχε αρχίσει να γίνεται κοινή πλέον συνείδηση η ιδέα του συνδικαλισμού, μια καινούργια κατάκτηση για τους, ασυνήθιστους σε τέτοιες διαδικασίες, υπαλλήλους του Υπουργείου Εξωτερικών. Με τον τρόπο αυτό, όχι μόνο δημιουργήσαμε τις προϋποθέσεις   για υγιή συνδικαλισμό, αλλά παράλληλα εμποδίσαμε και τη δημιουργία  άλλων εξτρεμιστικών τάσεων που αναπτύσσονται συνήθως σε  ανάλογες περιπτώσεις.

Στις πρώτες αρχαιρεσίες, που έλαβε  μέρος το σύνολο του μόνιμου προσωπικού του Υπουργείου, τόσο της Κεντρικής Υπηρεσίας όσο και  των Αρχών μας στο εξωτερικό, η συμμετοχή ήταν πρωτοφανής και μη αναμενόμενη για  πρώτη ανάλογη εκδήλωση και μάλιστα χωρίς προηγούμενη εμπειρία.

Αυτή είναι με λίγα λόγια η ιστορία του συνδικαλισμού στο Υπουργείο Εξωτερικών που ξεκίνησε από μια δράκα ανθρώπων και αποτέλεσε την αρχή του συνδικαλισμού στο ΥΠΕΞ, με τη δημιουργία του Συλλόγου Μονίμων Υπαλλήλων του Υπουργείου Εξωτερικών, τον οποίο υπηρέτησα από τη θέση  του Γενικού Γραμματέα. Ο Σύλλογος  δεν αντιμετωπίσθηκε και με τις καλύτερες διαθέσεις εκ μέρους του κατεστημένου. Στα πλαίσια αυτής λοιπόν της νοοτροπίας, κλήθηκα από   τον τότε Προσωπάρχη να επιλέξω μια θέση στο εξωτερικό ''για να ξεκουραστώ και λίγο''. Σημειωτέον ότι ήμουν προετοιμασμένος σχετικά, αφού είχα ενημερωθεί από τον άμεσο συνεργάτη του. Του απάντησα  ότι δεν νοιώθω κουρασμένος και μάλιστα προστατεύομαι από τον Νόμο περί συνδικαλισμού. Θέλοντας όμως να τον διευκολύνω δεν θα κάνω χρήση του δικαιώματος μου αυτού και δεν θα αντιδράσω ακόμα και σε  μετάθεσή μου στο Κονγκό. Εκείνος αντέδρασε άμεσα και είτε από διπλωματικότητα ή επειδή το πίστευε, ότι έχω αμέριστη την εκτίμησή του  και περιμένει να του γνωρίσω το πόστο που επιθυμώ.

Κατόπιν αυτού τον παρακάλεσα  να λάβει υπόψη του ότι έχασα πρόσφατα τη γυναίκα μου και, όπως γνώριζε, είμαι ο μόνος προστάτης δύο μικρών παιδιών. Αν λοιπόν ''μπορούσε να βρεθεί μια θέση σε   Χώρα με Ελληνικό Σχολείο και χωρίς να αντικαταστήσω  άλλον  συνάδελφο και μάλιστα άθελά του, είμαι έτοιμος να αναχωρήσω οποιαδήποτε στιγμή.

      Η Υπηρεσία αποφάσισε να δημιουργηθεί δεύτερη οργανική  θέση στη Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία της ΕΟΚ στις Βρυξέλλες.  Επειδή όμως, με την αλλαγή της Νομοθεσίας, η Ελληνική αυτή Αντιπροσωπεία υπαγόταν πλέον απ' ευθείας στην  αρμοδιότητα του Υφυπουργού  Συντονισμού, χρειαζόταν  κοινή απόφαση  των Υπουργείων ,Εξωτερικών, Οικονομικών και Συντονισμού για να ολοκληρωθεί η όλη  διαδικασία.

Ήταν τόσο έντονη η επιθυμία τους να με ‘’ξεκουράσουν’’, ώστε με  κοινή απόφαση που υπέγραφαν οι κύριοι, Μητσοτάκης, Έβερτ και Κοντογεώργης αντίστοιχα,  τοποθετήθηκα σε συσταθείσα νέα θέση στη Μ.Α. Ε Ο Κ , σε χρόνο ρεκόρ. Αυτό μάλιστα έγινε, παρά τα ''ανώνυμα τηλεφωνήματα'' προς τα γραφεία του αρμόδιου για θέματα ΕΟΚ, Υφυπουργού Συντονισμού κ. Κοντογιώργη και του Γενικού Γραμματέα του ΥΠΕΞ κ. Βύρωνα Θεοδωρόπουλου, όπως μου γνωστοποιήθηκε από τους αποδέκτες των τηλεφωνημάτων, που με κατηγορούσαν, άλλοτε μεν ως κομμουνιστή και άλλοτε ως χουντικό. Ευτυχώς όμως, αμφότεροι οι ανωτέρω παράγοντες είχαν προσωπική για μένα αντίληψη και έτσι δεν εμποδίστηκε  η  απόφαση της Υπηρεσίας να με ''ξεφορτωθεί'', πράγμα που, τελικά μου βγήκε σε καλό.

 

   1980 - 1991 [ Βρυξέλλες - Μ.Α. ΕΟΚ ]

 

 

           Συμβιβάστηκα λοιπόν με την πραγματικότητα, αφού άλλωστε  ανταποκρινόταν απόλυτα και στις προϋποθέσεις που, ευγενικά είχα θέσει στον κ. Προσωπάρχη και άρχισα να ετοιμάζομαι για το μεγάλο άλμα. Ήταν μεγάλο το άλμα, γιατί θα βρισκόμουν σε ένα πολιτισμένο βέβαια και άνετο υπηρεσιακά περιβάλλον, αλλά για πρώτη φορά, μακριά από τη χώρα μου,  μόνος με δυο μικρά παιδιά. Το θεώρησα μεγάλο ρίσκο και με προβλημάτιζε έντονα η εγωιστική μου αντίδραση να δεχθώ μια πρόταση που, κατά βάθος με φόβιζε πολύ. Η απόφαση όμως - της Υπηρεσίας αλλά και η δική μου - είχε πλέον ληφθεί και έπρεπε  να σκέπτομαι τα υπόλοιπα και όχι τα πισωγυρίσματα. Αυτά όμως αποτελούν προσωπικά θέματα και ως εκ τούτου θα τα παρακάμψουμε και πάλι.

      Οι Βρυξέλλες, μια κοσμοπολίτικη πρωτεύουσα με πολλά  ενδιαφέροντα και κυρίως επαγγελματικά, μου έδινε παράλληλα τη δυνατότητα για σπουδές των παιδιών μου και αλλαγή περιβάλλοντος σε μένα, που την είχα απόλυτη ανάγκη. Μετά τις πρώτες παλινδρομήσεις - λόγω άγνοιας - άρχισα να προσαρμόζομαι στις καινούριες συνθήκες και με τη βοήθεια πολλών φίλων που έσπευσαν να με κατατοπίσουν και να με βοηθήσουν  όπως η Ελένη και ο Ηλίας, οριοθέτησα τα προβλήματά μου και μπήκα στο ρυθμό της καθημερινότητας.

      Η Ελλάδα βρισκόταν στην τελευταία προενταξιακή φάση και συνεπώς ο φόρτος εργασίας ήταν πολύ μεγάλος. Όταν έφθασα  στην Ελληνική  Αντιπροσωπεία [ Οκτώβριος 1980], εργάζονταν  σ' αυτήν μόνο 35 άτομα, για το σύνολο των τομέων δραστηριότητος της. Θυμάμαι, ένα ''ταλαίπωρο'' εμπορικό Ακόλουθο, να δουλεύει σχεδόν μόνος, νυχθημερόν για να τα βγάλει πέρα. Το εμπορικό Τμήμα στεγαζόταν , μαζί με το γεωργικό, στον 2ο όροφο του κτιρίου της ΜΕΑ, και εκείνος εκτελούσε ακόμα και χρέη θυρωρού. Ο συμπαθέστατος Γιάννης ήταν ένα ρομποτάκι σε συνεχή κίνηση και μου θύμισε πολύ τον Τσάρλι Τσάπλιν στους ''μοντέρνους καιρούς''. Αλήθεια τι να γίνεται αυτή η ''ψυχή'' ; Εγώ δεν τον ξαναείδα, μετά την κυβερνητική αλλαγή στην Ελλάδα, που άλλαξε σχεδόν τους πάντες και τα πάντα στην Ελληνική Αντιπροσωπεία. Ίσως να πλήρωσε τον υπερβάλλοντα ζήλο του, αφού δυστυχώς κοντεύει να γίνει συνήθεια η τιμωρία των καλών, για να παραδειγματίζονται οι κακοί.

      Στον  3ο όροφο στεγάζονταν οι υπόλοιπες υπηρεσίες, με τον Προϊστάμενο Πρέσβη, τη γραμματεία, τις επικοινωνίες  και τις Διοικητικές Υπηρεσίες. Ήταν η καρδιά της Ελλάδας στην ΕΟΚ, αλλά ενεργούσε με τη συστηματική και άοκνη συμπαράσταση των ελάχιστων ατόμων του 2ου ορόφου. Στις Βρυξέλλες βρισκόταν καθημερινά ένα μικρό Υπουργικό Συμβούλιο, αφού ήταν απολύτως απαραίτητη η παρουσία των αρμοδίων Υπουργών στις διάφορες συσκέψεις και τα Συμβούλια.

     Οι υπάλληλοι που υπηρετούσαν στην Αντιπροσωπεία, πλην των Διπλωματικών και Διοικητικών υπαλλήλων του Υπουργείου Εξωτερικών που είχαν οργανικές θέσεις και εν μέρει του Υπουργείου Συντονισμού, ήσαν  κατά το πλείστον , έμπειροι τεχνοκράτες και εκπρόσωποι των διαφόρων  Υπουργείων για να αντιμετωπίζουν τα ζητήματα του γνωστικού τους αντικειμένου.

      Οι  περισσότεροι από αυτούς βρίσκονταν εκεί στο μεγαλύτερο προενταξιακό διάστημα και είχαν αρχίσει να προβληματίζονται για το αποτέλεσμα των επικείμενων εκλογών και την τύχη που θα τους επιφύλασσαν. Κάποιοι έκαναν ''πλάκα'' με τούς παλαιότερους, τους οποίους καθημερινά ρωτούσαν αν έχουν ετοιμάσει τις βαλίτσες τους. Η ''πλάκα'' αυτή πήρε σοβαρή μορφή όταν, παρακολουθώντας ομαδικά τα εκλογικά αποτελέσματα στο Ελληνικό Γραφείο Τύπου των Βρυξελλών, ο νέος Πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου δήλωσε ότι θα κάνει ''δημοψήφισμα'' για την παραμονή ή απομάκρυνση από την ΕΟΚ και το ΝΑΤΟ.

     Η πιο αστεία εξέλιξη παρουσιάσθηκε την επομένη το πρωί στα γραφεία της Αντιπροσωπείας. Όταν  η κυρία Μάρθα, που έφερε –όπως κάθε μέρα -  τις  ελληνικές εφημερίδες που διάβαζε ο καθένας από τους υπαλλήλους, συνάντησε τη γενική άρνησή τους ,να πάρουν τις εφημερίδες που συνήθιζαν. Όλοι σχεδόν υποστήριζαν , ότι έκανε λάθος, αφού  αυτοί πάντα έπαιρναν εφημερίδες του ''σοσιαλιστικού'' χώρου. Μια άλλη φαιδρότητα ήταν  ο ισχυρισμός μερικών από αυτούς, ότι   ''ανέκαθεν συμπαθούσαν  ή ήσαν φίλοι και σχεδόν παρακοιμώμενοι '' των νέων  υπουργήσιμων  στελεχών. Μερικοί  μάλιστα  από αυτούς αναφέρονταν στα πιο γνωστά στελέχη του ΠΑΣΟΚ με τα μικρά τους ονόματα - που διάβαζαν στις εφημερίδες – ώστε να γίνεται πιστευτή  και η υποτιθέμενη σχέση τους.

      Πολύ σύντομα όμως φάνηκε ότι όλοι τους προσπαθούσαν απλώς να κερδίζουν τις εντυπώσεις, αφού στο βάθος κανείς από τους ''όψιμους'' αυτούς σοσιαλιστές δεν  έλεγε την αλήθεια και αυτό αποδείχτηκε από τη σύντομη αντικατάσταση τους, από άλλους, πραγματικά προσκείμενους. Το δημοψήφισμα για την παραμονή στην ΕΟΚ και το ΝΑΤΟ  [το ίδιο συνδικάτο]δεν  έγινε ποτέ. Έναντι των 35  ατόμων, το προσωπικό ξεπέρασε τους 120 αρχικά , αφού εν τω μεταξύ είχαν απομακρυνθεί,  σύντομα  όλοι σχεδόν  εκείνοι  που '' είχαν τραβήξει κουπί '' προενταξιακά. Ανάμεσα στους νεοφερμένους υπήρχαν βέβαια και τεχνοκράτες με γνώσεις και ικανότητες, προστέθηκε όμως και μια στρατιά, συμπαθών κατά τα άλλα ανθρώπων, αλλά εντελώς άσχετων με το αντικείμενο εργασίας που τους ανατέθηκε. Θυμάμαι έναν ευειδή και πολύ αγαπητό νέο  από χωριό των Καλαβρύτων που πριν λίγο είχε προσληφθεί στο τοπικό γραφείο του ΟΤΕ  και τον έστειλαν συγκεκριμένα – κατά δήλωση του ίδιου -υψηλά στελέχη της Κυβέρνησης [ανέφερε τα ονόματα Αλίκη και Μιλτιάδης] στη Μ.Α. ΕΟΚ για θέματα τηλεπικοινωνιών. Τελικά, ύστερα από έντονες παραστάσεις του συνδικαλιστικού οργάνου του Κλάδου μας και με τη μεσολάβηση του κ. Πάγκαλου, αποφύγαμε τον συμπαθή, κατά τα άλλα, Δημήτρη.  Πολλοί  από τους νεοφερμένους υψηλόβαθμους που έφθαναν ομαδικά στην Ελληνική Αντιπροσωπεία, κουβαλούσαν μαζί και την ‘’κουστωδία’’ τους.

      Επί κεφαλής της ΜΑ  Ε Ο Κ, τοποθετήθηκε ένας  συμπαθής επίσης  εξωυπηρεσιακός κύριος, φέρνοντας μαζί του από το Παρίσι που ζούσε και μια ομάδα  γραμματειακής υποστήριξης, με κύρια ενδιαφέροντα τα θεατρικά και άλλα καλλιτεχνικά, αλλά κυρίως , τους συχνούς εράνους για Λατίνο-αμερικανούς επαναστάτες. Μέσα σε  ελάχιστο χρόνο έμαθα τις περισσότερες ομάδες των ''ίστας,'' παρότι είχα δηλώσει ότι δεν συμμετέχω σε εκδηλώσεις που απαγόρευε ο Δημοσιοϋπαλληλικός κώδικας , μέσα στο χώρο της εργασίας.

      Το Αρχείο της Αντιπροσωπείας, παραδόθηκε σε επιτόπιους  διορισθέντες,   επίσης άσχετους με το αντικείμενο υπαλλήλους, με προηγούμενη ενασχόληση τους στις Βρυξέλλες, ως νοσοκόμων, σερβιτόρων και άλλων συναφών και καθ’ όλα ευγενών επαγγελμάτων. Σ’ αυτούς προστέθηκε και ο Καλαβρυτινός Δημήτρης. Για να βρεθεί έγγραφο με αυτές τις συνθήκες, ήταν προτιμότερο να απευθυνθείς σε ''χαρτορίχτρα''.

Αυτοί  οι νέοι υπάλληλοι όμως  ήσαν , κατά το πλείστον συμπαθείς  και ίσως να είχαν ανάγκη να εργασθούν. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στη σπουδή με την οποία ήρθαν τα πάνω κάτω  και ιδιαίτερα στην απρογραμμάτιστη αυτή '' επέλαση'', που στην αρχή δυσχέρανε και το έργο της  Ελληνικής Αρχής.

     Την επόμενη χρονιά και αφού κάποιοι μόνιμοι υπάλληλοι δεν είχαν μετακινηθεί, είτε γιατί δεν είχαν συμπληρώσει τον  απαιτούμενο χρόνο, είτε  γιατί, λόγω ειδικών γνώσεων,  είχαν θεωρηθεί απαραίτητοι, επιστρατεύθηκαν και άλλες μεθοδεύσεις. Την ημέρα της 21ης Απριλίου, γνωστός  δημοσιογράφος - ανταποκριτής,  στις Βρυξέλλες, είχε ετοιμάσει δημοσίευμα  για την εφημερίδα των Αθηνών που συνεργαζόταν, όπου υποστήριζε ότι κάποιοι, συγκεκριμένοι υπάλληλοι της Αντιπροσωπείας , κερνούσαν σοκολατάκια και σαμπάνια για τη χουντική  επέτειο. Στο κείμενο αυτό αναφερόταν και το Τμήμα επικοινωνιών . Μόλις το πληροφορήθηκα,  ζήτησα από τον εκτελούντα καθήκοντα Μονίμου Αντιπροσώπου Καθηγητή εκ Παρισίων, να καλέσει το δημοσιογράφο και να του ζητήσει εξηγήσεις για το ανυπόστατο αυτό δημιούργημά του. Ο δημοσιογράφος αρνήθηκε αρχικά να αποκαλύψει την πηγή των ασύστατων πληροφοριών του και σε ερώτησή μου ''αν τα σοκολατάκια και η σαμπάνια ήσαν τουλάχιστον καλής ποιότητας'', μου ομολόγησε  ότι την πληροφορία του έδωσε ένας από τους νέους υπαλλήλους του Αρχείου. Όταν ο τελευταίος ρωτήθηκε , απάντησε ότι  το ''έκανε  για πλάκα''.

      Τελικά το δημοσίευμα ακυρώθηκε  και με κάποιες συγγνώμες των πρωταγωνιστών της φανταστικής αυτής ιστορίας έκλεισε το θέμα. Δεν άλλαξε όμως η νοοτροπία, που είχε  γίνει μόνιμος βραχνάς για πολλούς συναδέλφους, που ένοιωθαν να απειλείται η παραμονή τους στις Βρυξέλλες, με πολλά και διάφορα προσχήματα. Οφείλω εδώ να σημειώσω τη σοβαρή στάση του αρμόδιου Υφυπουργού για τα θέματα ΕΟΚ, του κ. Πάγκαλου, που πρόλαβε και απέτρεψε πολλές ανάλογες δυσάρεστες καταστάσεις.

Στις Βρυξέλλες έμεινα περί τα 12 συνεχή χρόνια, κάτι που δεν αποτελούσε αντένδειξη στον Οργανισμό του Υπουργείου Εξωτερικών και δεν ήταν πρωτοφανές για Διοικητικό υπάλληλο γενικότερα. Άλλωστε στο πόστο αυτό πήγα ύστερα  από 10 περίπου συνεχή χρόνια υπηρεσίας μου στην Κεντρική Υπηρεσία  [που επίσης δεν ήταν συνηθισμένο]  και μάλιστα χωρίς τη θέλησή μου ‘’για να ξεκουραστώ’’, από την ανάμειξή μου στα συνδικαλιστικά  και  σημαντικά υπηρεσιακά  θέματα του Κλάδου μου. Ίσως λοιπόν και η Υπηρεσία να βολευόταν   μ’ αυτό, αφού πλησίαζε και ο χρόνος συνταξιοδότησής μου και με άφησε εκεί μέχρι να τελειώσει το Ευρωπαϊκό  Σχολείο ο γιός μου, αφού δεν υπήρχε ανάλογη δυνατότητα  συνέχισης στην Ελλάδα ή αλλού.

Όλο αυτό το διάστημα που έμεινα στο Βέλγιο, είχα την τύχη να γνωρίσω και να συναναστραφώ σημαντικούς ανθρώπους, αλλά κυρίως  θαυμάσιους φίλους  και να δημιουργήσω εξαιρετικές φιλίες. Καμιά φορά μάλιστα, λόγω της αδυναμίας μου στο λυρικό τραγούδι και το γλέντι, ένοιωθα ότι ‘’καταδυνάστευα’’ κάποιους από αυτούς. Πόσες φορές δεν ποντάρισα στην ευγένεια του φίλου και συνάδελφου Αντώνη, να ακολουθήσει θέλοντας και μη στις ατέλειωτες εκείνες νύχτες διασκέδασης. Τελικά όμως φεύγαμε όλοι χαρούμενοι και ευχαριστημένοι και αυτή μας η συχνή ‘’έξοδος’’ μας είχε γίνει αναγκαία συνήθεια – ιδιαίτερα για μένα – και ακολουθούσαν και οι λοιποί φίλοι.

Ο Μιχάλης, ένας άλλος θαυμάσιος φίλος, που σαν εργένης στην αρχή διευκόλυνε τα κοινά  μας νυχτοπερπατήματα, αλλά πάντα σε πλαίσια αξιοπρεπή, έμεινε πιστός στα γλέντια και μετά το γάμο του, αλλά  σε βάση οικογενειακή. Ανάλογη ήταν άλλωστε και η στάση  αρκετών ακόμα προσώπων στη διάρκεια της συνύπαρξής μας στο Βέλγιο. Εδώ οφείλω να εξάρω και την ευγένεια και συνδρομή των συζύγων των ανωτέρω, Μαρίας,  όχι μόνο στην παρέα, αλλά και στους  οικογενειακούς   μου  με δυο μικρά παιδιά.

Ανάμεσα στις θετικές αναμνήσεις μου ήταν ο ‘’ Ζορμπάς’’ , στον οποίο σύχναζαν οι Ντέμης Ρούσσος,  Νανά Μούσχουρη και ζορζ Μουστακί και το ‘’Λα κανέτ’’, με τον αείμνηστο ιδιοκτήτης τους Αλέκο [τενόρο σε παλιό τρίο] που ξεσηκώναμε με τα ντουέτα μας τους θαμώνες ,οι ‘’τσιγγάνοι’’ και τόσα άλλα. Θυμάμαι ακόμα τους αγώνες μας στο βόλεϊ με την συμμετοχή του φίλου Δημήτρη και μετέπειτα σημαντικού πολιτικού, με τον οποίο η σχέση  μας σταμάτησε με την ανάμιξή του  στην ‘’πολιτική’’.

Η επιστροφή  μου [ τον Ιούλιο του 1991 ] στην κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου, συνοδεύτηκε σύντομα με τη συνταξιοδότησή μου. Μου έγινε πρόταση για παραμονή μου με ανάθεση έργου, αλλά όταν αντιλήφθηκα ότι κάποιοι συνάδελφοι διεκδικούσαν το βαθμό Διευθυντού Α που κατείχα, την αρνήθηκα και έγινα ένας τέλειος ερασιτέχνης ψαράς στον  Ευβοϊκό Κόλπο.

Όλα αυτά που βίωσα στις Βρυξέλλες   μου άλλαξαν ριζικά τη ζωή και εκ των υστέρων διαπιστώνω ότι αυτή η ακούσια  ‘’ξεκούρασή’’ μου , με βοήθησε να βρω λύσεις στα άπειρα οικογενειακά και προσωπικά μου προβλήματα, που αντιμετώπιζα μετά  την απώλεια της συζύγου μου. Παράλληλα,  η αλλαγή αυτή με υποχρέωσε να βρω διαφορετικούς τρόπους  αντιμετώπισης της    προσωπικής μου καθημερινότητας, ώστε να μπορώ να ανταποκριθώ , παράλληλα με τα υπηρεσιακά μου καθήκοντα  και στις γονικές  μου υποχρεώσεις . Έπρεπε λοιπόν να βρω τον τρόπο ‘’να γεμίζω τις μπαταρίες μου’’, να αντιπαρέρχομαι  τις καθημερινές δυσκολίες που μου δημιουργούσε η διπλή αυτή υπευθυνότητα και να αντιμετωπίζω με ηρεμία το σύνολο των υποχρεώσεών μου. Στον τομέα αυτό, οφείλω να ομολογήσω, ότι είχα την απόλυτη βοήθεια και στήριξη των παιδιών μου και δημιουργήσαμε έτσι μια πολύ  δυνατή ομάδα.

Δεν μπορώ όμως να παραλείψω  την ‘’μούσα’’ μου  Elizabeth, που  υπήρξε για 12 χρόνια το λιμάνι μου  και μου ξανάκανε ανθρώπινη τη ζωή .  Όταν όμως εγκατέλειψα το Βέλγιο, την έπεισα να φύγω μόνος για την Ελλάδα, με την επίκληση δύο λόγων:  Πρώτον για να αποφύγω ενδεχόμενη διατάραξη των σχέσεων με τα παιδιά μου  – που δεν μου το ζήτησαν- και δεύτερον, λόγω  μεγάλης  ηλικιακής διαφοράς , δεν ήθελα ένας επικείμενος θάνατος μου να την καταστήσει Μαντάμ Ορτάνς, όπως την περιγράφει ο  Νίκος Καζαντζάκης στο έργο του ‘’Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά’’. Τελικά η μακροζωία  διέψευσε τη λογική μα και τους φόβους μου και παρατείνει την άχαρη  πια ‘’μαγκουφιά’’ μου!!!

Παρά τις δυσκολίες, τις ευθύνες και αντιξοότητες, βρήκα τον καιρό  και τη δυνατότητα να ζήσω και την προσωπική μου ζωή, έντιμα και συνετά αλλά και έντονα. Σ’ αυτό βοήθησε και το ιδιαίτερο φωνητικό ταλέντο μου στο λυρικό τραγούδι, που με έκανε πολύ αγαπητό και ευχάριστο στα στέκια που σύχναζα .  Κάνοντας έναν  απολογισμό της 12ετίας μου στις Βρυξέλλες , ευχαριστώ τον καλό Θεό,  πού μου ξανάδωσε την ευκαιρία , ύστερα από το βαρύ πλήγμα του χαμού της γυναίκας μου, να ξαναζήσω και μάλιστα για 10 ζωές.  ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟΥ  ΜΟΥ.  Αντώνης

  

Πληροφορίες

Η φωτογραφία μου
Αταλάντη Λοκρίδας, T.K. 35200, Φθιώτιδα, Greece
Γράφω για να εξωτερικεύσω προσωπικές μου σκέψεις και να μοιραστώ εμπειρίες και γεγονότα που βίωσα προσωπικά στη μακρόχρονη υπηρεσιακή και ιδιωτική μου διαδρομή.